Francis Bacon'un "Denemeler"inde Türkler
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 10 Aralık 2019, 17:07:47


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: Francis Bacon'un "Denemeler"inde Türkler  (Okunma Sayısı 2753 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Gök Alp
Normal Üye
*
ileti Sayısı: 121


« : 02 Mart 2012, 17:16:42 »

16. yüzyılın önemli düşünürlerinden İngiliz Francis Bacon'ın "Denemeler" adlı ünlü eserinde döneminin birçok aydını gibi Türklere karşı çok olumsuz bir bakışı vardır. Bunların çoğu yanlı kaynaklardan okuduklarıyla oluşturulan önyargılı fikirlerdir. Yine de Türklerin (başta savaşçılık yeteneği olmak üzere) bazı erdemlerini ister istemez belirtmek ve takdir etmek zorunda kalmıştır. İnternette böylesine ünlü birinin en ünlü eserinde Türkler hakkında yazdıkları ile ilgili doğru düzgün bir bilgi yok. Ben de bu yazımda Bacon'ın Türkler hakkındaki görüşlerinden bazılarını göstereceğim. Ayrıca, tıpkı diğer Avrupalılar gibi Osmanlı'dan hem devlet, hem hanedan, hem de halk olarak Türkler diye bahsetmesi gayet olağan bir durumdur ve günümüzdeki "Osmanlı Türk değildi, onlara Türk denmezdi" gibi söylemlere de cevap niteliğindedir.


İyilik ve İyi Kalplilik Üzerine adlı yazısında iyi kalpliliğin insanın derinliklerinde olduğunu ve her zaman bir şekilde ortaya çıkacağını belirterek "İyi kalpli bir kişilik, insan yaradılışının derinliklerinde bulunur ve eğer insanlara ulaşamazsa diğer canlı varlıklara aktarılacak kadar güçlüdür. Bu özelliği, zalim bir halk olan, ancak hayvanlara karşı sevgi dolu olan, köpeklere ve kuşlara sadaka veren Türklerde görebiliriz." Bacon, bunu İstanbul'da uzun gagalı bir kuşu bağlayan Hıristiyan bir gencin neredeyse taşlanacağını alıntılar.

Soyluluk Üzerine adlı yazısında "Soyluluğun bütünüyle  eksik olduğu bir monarşi, tamamiyle ve kayıtsız koşulsuz bir zorbalıktır; Türklerinkinde olduğu gibi." yazarak mutlak monarşiyi Osmanlı'yı örnek vererek kötülemiştir.

Kralların eşleri tarafından yaşadığı tehlikeden bahsederken kendi tabiriyle "Muhteşem Süleyman'ın eşi Roxolana (Hürrem Sultan), Şehzade Mustafa Paşa'nın sonu olmuştur ve üstelik Osmanlı hanedanında ve tahtın varisleri arasında kargaşaya yol açmıştır." Burada bir şeyi belirtmek gerekir; İngiltere'de yaşayan Bacon bile Osmanlı'nın taht kavgalarından haberdardır, üstelik olayın üstünden neredeyse 50 yıl geçmesine rağmen (eser 1597'de tamamlanmıştır). Yine aynı yazısında çocuklardan gelebilecek tehlikelerden bahsederken şöyle yazar: " Çocuklardan beklenebilecek tehlikeler de çok sayıda drama neden olmuştur. Genellikle babaların çocuklarına karşı duydukları kuşku felakete neden olmuştur. Yukarıda sözünü ettiğimiz Mustafa'nın öldürülmesi olayı, Osmanlının soyu için öylesine kötü sonuçlar doğurmuştur ki, II. Selim'in haksız yere tahta geçtiğine inanıldığından, Türklerin taht varislerinin Süleyman'dan günümüze kadar yanlış ve sahte olduğu düşünülmüştür."

Askerlerin krallar için tehlikesinden bahsederken "Askerler kapalı bir yapı oluştururlar ve birlik içinde hareket ederlerse, üstelik bir de ödüllendirilmeye alışmışlarsa krallar için son derece tehlikelidirler" yazar ve buna örnek olarak Yeniçerileri verir.

Askerlik ve savaş hakkında "Ancak her şeyden önce bir ulusun büyüklüğü ve gücü için en önemli şey; askerlik görevinin en yüce meslek ve eğitiminin bir onur meselesi olarak görülmesidir. (...) Türkler, şimdi büyük bir çöküş içinde bulunsalar da (Bacon, 1597 yılı itibariyle Türklerin büyük bir çöküş içinde olduğunu düşünüyor. Bu, o dönemde ne kadar güçlü olduğumuzun bir kanıtıdır.) bugüne kadar hep bu uygulamayı sürdürmüşlerdir. (...) Özellikle askerlik ile uğraşmayan hiçbir ulusun, büyüklüğün ve gücün kucağına düşmesini beklememesi gerektiği ortadadır. Buna karşın diğer tarafta, Romalılar ve Türkler gibi savaş sanatını uzun yılllardır sürdüren devletlerin büyük mucizeler gerçekleştirdiği, tarihin kesinlikle şaşmaz bir deneyimidir. (...) İnsanın yapısında, bunca sefaleti beraberinde getiren bir savaşa, ortada (en azından görünüşte) birkaç savaş sebebi var ise girecek bir adalet duygusu yatar. Türklerin elindeki savaş nedeni, yasalarının ve öğretilerinin yayılmasıdır ve bu onlar için her zaman geçerlidir." Burada Bacon'ın da katıldığı üzere Türklerin savaş sanatındaki ustalıkları tartışılmaz bir noktadadır. Bacon, daha da ileri giderek Türkleri (o zaman için bütün Avrupalılar için ideal olan) Romalılarla bir tutmuştur.

Bacon, geçit törenleri ve kıyafetler ile ilgili yazısında kişilerin kıyafetlerinin Türklerin, askerlerin, denizcilerin kıyafetine benzememesi gerektiğini yazar.

Güzellik Üzerine adlı yazısında hem iç hem de dış olarak güzelliğe örnek verirken Şah İsmail ("İran Şahı İsmail" olarak geçiyor) için yüce ve asil ruhlu olduğunu, ama yine de döneminin en güzel adamı olduğunu yazar.

Şöhret Üzerine adlı yazısında şöhret basamaklarını sıralarken ilk sıraya kurucuları koyar ve örnek olarak Osman (Gazi) ve (Şah) İsmail'i verir.

Bacon, iktidarların genişletilmesi ve krallıkların birleştirilmesinin savaşlara zemin açacağını savunarak buna örnek olarak Roma, Osmanlı ve İspanya'yı örnek verir. Aynı yazısında barbarlardan bahsederek örnek olarak "Tataristan ve benzeri ülkeler" şeklinde yazar.

Söylentilerden bahsederken savaş sırasında ölülerin saklanmasından bahsederek "Konstantinopolis (İstanbul) ve diğer büyük şehirlerin yağmalanmasını engellemek için Türk büyüklerinin ölümünü yeniçeriler ve savaşçılardan saklamışlardır." diye yazar.


Bacon'un denemelerinde Türkler hakkında yazdıklarının dışında çok faydalı ve ilginç diğer bilgiler de vardır. Eserde Roma ile ilgili çok yerde alıntı ve bilgi vardır, bu da döneminin üslubunun tipik bir örneğidir. İlgilenenler için bendeki Morpa Kültür Yayınları'ndan çıkan ve Elif Günçe tarafından çevirilen 2004 basımı "Francis Bacon - Denemeler" adlı kitaptır.
Facebook'a Ekle
Kayıtlı
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.057 Saniyede 22 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.012s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.