Yusuf Akçura- Bir Üst Okuma veya Günümüz Türkçesiyle Üç Tarz'ı Siyaset
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 17 Ekim 2019, 19:48:19


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: Yusuf Akçura- Bir Üst Okuma veya Günümüz Türkçesiyle Üç Tarz'ı Siyaset  (Okunma Sayısı 5422 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Erlik Adana
Ziyaretçi
« : 16 Eylül 2013, 09:32:28 »

Büyük Türkçü düşünürlerimizden Kazanlı Akçuraoğlu Yusuf'un muhteşem eseri Üç Tarz-ı Siyaset'i bilmeyen az olduğu gibi malesef okuyan da azdır. Gerek bilinen içeriği gerekse ağır dili nedeniyle genç Türkçüler hiç  dokunmamış büyüklerse ihmal etmişlerdir. Bu uzun makalede Akçura o dönemin şartlarında sıkı bir Türkçülük savunmasına girmiştir. Salt bu üslubun bile genç Türkçü kalemlere örnek olacak çok yönü vardır. Kimse ''Sana ne be adam!'' demeyecekse geçen sene yaptığım bir sunumun not alınmış biçimi ile bu ölmez eserin günümüz Türkçesi ile çıkardığım bir özetini sizlerle paylaşmak istiyorum. Sunum konuşma lisanıyla yapıldığından olası hatalar affoluna. Akçura, okunula.



Akçura’ya göre Batıdan etkilenerek ilerleme ve güçlenme hisleri uyandığından beri üç yol (Siyaset anlayışı, yöntem) takip edilmiş/düşünülmüştür. Bunlar;
1)   Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yaşayan dini, dili, soyu ne olursa olsun tüm vatandaşları Osmanlı kimliği etrafında birleştirmek (Osmanlıcılık.)
2)   Aynı coğrafyadaki Bütün Müslümanları (halifelik makamını da kullanarak) birleştirmek. İslam devleti kurmak. (İslamcılık)
3)   Irk’a dayanan bir Türk kimliği oluşturmak.

Akçura bunlardan ilk ikisinin eski ve denenmiş olduğunu, üçüncünün pek yeni olduğunu, henüz hiç uygulanmayıp sadece bazı yazarların yazılarında görüldüğünü söyler.
Akçura, ardından bu fikirleri tek tek ele alarak mahsur ve faydalarını incelemiştir. Hangisinin kabil-i tatbik (uygulanması mümkün)  olduğunu tartışmıştır.

Akçura’ya göre Osmanlıcılık
-Ona göre, Osmanlıcılık çok yüksek bir hedef, bir gaye ve ülkü değildi. Sadece İmparatorluğun geleceği için akla gelen bir yöntemdi.
-Ona göre amaç, tüm Osmanlı milletlerine (dil-din-ırk ayırmadan) tam bir eşitlik ve özgürlük vermekti. Bu özgürlük-eşitlik milleti bir arada tutacak ABD benzeri bir yapı görülecekti.
-Ona göre, bu fikrin başarısı Osmanlı dışında yaşayan Türk ve Müslümanlar’a dolaylı olsa da doğrudan bir fayda sağlamayacağı için onlar bununla o kadar da ilgilenmezlerdi. Çok yerel kalırdı.

Osmanlıcılık fikri İkinci Mahmut zamanında ‘’Din ve vicdan özgürlüğü’’ olarak ortaya çıkmıştır. O ve onu takip edenler Fransız İhtilali kaynaklı ‘’soy ve millete değil, vicdani aidiyete bağlı vatandaşlık’’ kavramını benimsiyorlardı. Avrupa’da bu aidiyetle kurulan devletlerin varlığı da onları inandırmıştı.

Akçura, Almanlar’ın millete dayanan vatandaşlık tanımı ve Fransız sisteminin çökmesi ile Osmanlıcıların yanıldığını söyler. Böyle Osmanlıcılığın başarılı olamayacağı anlaşılmıştır. Ona göre hala Osmanlıcı olan Genç Osmanlılar grubu da bu sebeplerden açık seçik bir program koyamamaktadır.

Akçura’ya göre İslamcılık
Osmanlıcılık siyaseti yavaş yavaş yukarıdaki sebeplerden dolayı terk edilince onun yerini İslamcılık almıştır.

*Akçura’ya göre, önceleri Osmanlıcılığı savunan bazı insanlar (Avrupa’ya gidince) Fransız sisteminin doğuda uygulanmasının imkânsız olduğunu, Doğu için artık Soy ve Din kurumlarının öneminin artmaya başladığını, Azınlıkların ‘’Osmanlı’’ olmaya çok hevesli olmadıklarını, sıfırdan bir Osmanlı milleti yaratmanın mümkün olmadığını anlayınca bu yeni fikre yönelmişlerdir.
Yani artık önce Osmanlı’daki sonra bütün dünyadaki Müslümanlar birleştirilmeye çalışılacaktı. Bu belki Osmanlı içinde din yönüyle bir ayrışmaya neden olabilirdi, ama daha büyükte (evrenselde) bir bütünleşmeye yol açacaktı.
Sultan Abdülaziz ve İkinci Abdülhamid zamanı İslamcılık fikrinin siyasal uygulama zamanlarıdır. Osmanlıcı Mithat Paşa’nın gidişi/düşüşü ile devletin İslami özellikleri artmaya başlamıştır.
Bu dönemde eğitimde dini etki arttı. Saray din adamı sınıfı ile doldu. Camilerde Gayrimüslimler aleyhine fetvalar verilmeye başlandı. Din bir bürokrasi aracı olmaya başladı.
Dini devlet kimliği özgürlük ve eşitliğin de azalmasına yol açtı. Avrupa’da Türk düşmanlığı artmaya başladı.
Akçura’ya göre Türkçülük
Akçura’ya göre Türkçülük pek yenidir. Daha önce hiç uygulanmamıştır. Türkçüler de zaten siyasetçi değil, bilim erbabıdır.
-Türkçülük de İslamcılık gibi umumi, geneldir. Osmanlı ile sınırlı değildir. Mevcut hükümet Türkçülük’e sıcak bakmamaktadır, diyor. Osmanlı dışında da bu fikir uyanmıştır, uyanacaktır diyor.
İlk bölüm bitti. Akçura burada giriş yapmış, üç siyaset tarzını kısaca tanıtmıştır.
Akçura ikinci bölümde öyleyse der, şimdi bu üç siyaseti mümkün oluşları ve faydaları ile ele alalım.
Doğamızın bize gösterdiği eğilim ile faydalı ve doğruya karar verebiliriz der. (Ben Osmanlı ve Müslüman ve Türk’üm. Bunlardan hangisi için uğraşayım, der.)

•   Osmanlı Devleti’nin (Osmanlıcılık fikrinin değil. 1905’te henüz dağılmamış olan devletin) faydası Türklük ve İslam’ın faydasına aykırı olamaz.
•   Ama İslamcılık ve İslam’ın menfaatleri Türkler arasında dini husumetler çıkaracağı ve Osmanlı’daki gayrımüslimleri rahatsız edeceği için Osmanlı ve Türk kimliklerine aykırı olur.
•   Salt Türklüğün menfaatleri ise, insanlar arasına soy husumet sokacağı için hem İslam’ın hem Osmanlı’nın menfaatlerine aykırıdır der. (Tekrar dikkat, devletimiz  henüz yıkılmamışken.)

O halde Osmanlı’nın güç kazanması için çaba harcamak gerekir. Ama Üç Tarz’ı siyasetten hangisi Osmanlı devletinin faydasınadır?
Not: Makalede  Yukarıda bahsi geçen İslam, Müslüman toplulukları; Osmanlı, Osmanlı devletini bir bütün olarak; Türklük ise siyasal Türk kimliğini temsil eder.

Üçüncü kısım Üç Tarz-ı Siyasetin derinlemesine mahzur-Fayda gözüyle incelenmesi şeklindedir.


Osmanlıcılık Fikrinin Mahzurları
-Müslümanlar özellikle Osmanlı Türkleri istemiyordu. Çünkü hâkimiyetleri bitecek, gayrimüslimle eşit duruma geleceklerdir.
-İslam istemiyordu. Çünkü en  özgürlükçüsü de olsa din, her özgürlüğe müsaade edemezdi. En eşitlikçisi olsa da din inanan ile inanmayanı bir göremezdi.
-Gayrimüslimler istemiyordu. Çünkü 19 asırda, henüz millet olmuşlardı. Şaşaalı bir mazileri, milli kültürleri vardı. Osmanlılar Türkler onları ezmiş hakir görmüştü.
-Rusya ve küçük Balkan Memleketleri istemiyordu. Çünkü onların slav yapıp bizden koparmak istedikleri insanları biz Osmanlı yapıp bize bağlamak istiyorduk. Panslavizm de Rusların Avrupa’da ilerlemesi de Osmanlıların balkanlarda karışıklık ve iç sorun yaşamasına bağlıydı.
-Avrupa Devletleri istemiyordu. (Kısaca Şark Meselesi.) Hala Haçlı düşüncesinde olan ve Avrupa’da Türkler yerine küçük hristiyan devletleri görmek isteyen Avrupa Osmanlı milleti oluşumuna, hristiyanların yeniden Osmanlıya bağlılık duymansa nasıl razı olurdu?
-İslamcı siyaset de Müslüman-Gayrimüslüm ayrımını artırdı.

Bu sebeplerden dolayı Akçura Osmanlıcılık için ‘’boşuna bir yorgunluk.’’ Demiştir.

İslamcılık
Yararları (Olası kolaylıkları)
-İslam birliği ile oluşmuş birliktelik, duygusal olacağından, Osmanlıcılık fikri ile oluşacak olandan daha sağlam ve sıkı olacaktı.
-Yeni oluşan büyük-güçlü ulus devletler ile boy ölçüşebilecek geniş bir coğrafyada büyük bir devlet kurulacaktı.
Mahzurları (zorluk ve sakıncaları)
-Din ihtilafı nedeniyle Türkler; din farkı nedeniyle Osmanlı toplumu arasında ayrışmalar gözlenecektir.
-İslam, din ve millet birdir der. Bünyesinde millet oluşumuna müsaade etmez. Gelenekleri, dili, tarihi unutturur. Birbirinin aynı olan Müslümanlar yaratır. Bu milli kimlik oluşumu için, devlet oluşumu için hep mahzurlar doğurmuştur.
-Çoğu Müslüman devlet hristiyan devletlerin tesiri altındadır.

Akçura; İslamcılığın uygulanması için iç güçlüklerin katlanılabilir olduğunu ama dış güçlüklerin kuvvetli olduğunu söyler.
Türkçülük Fikri
-Osmanlı’da yaşayan Türkler birbirlerine hem ırk ve kültür olarak hem de din olarak bağlıdır. Bu büyük bir birliktelik yaratacaktır. Ayrıca Türk olmayan müslümanlar Türkleşecek, Müslüman olmayan Türkler de etkileşim yolu ile Müslüman olacaktır. Süreğen bir fayda görülecektir.
-Daha da önemlisi Doğu ülkeleri ile batı ülkeleri arasında büyük, birleşmiş bir Türk devleti yer alacaktır. Dini, dili, geleneği soyu bir olacak; çok sağlam bir medeniyet kuracaktır. Buna Osmanlı öncülük etmelidir.
Akçura’ya göre iç zorluklar İslamcılık’tan daha fazladır:
-Hem Türk olmayan hem de Müslüman olmayanlar için ayrışma artık kaçınılmazdır.
-İslamcılık’ta görülen heyecan ve heves Türkçülük’te henüz yoktur. Çünkü çok yenidir.
-İslamcılık’ta görülen hazır teşkilatlanma da Türkçülük’te yoktur. (Halifelik)
-Türkler’de henüz yeterince ulusçu fikir yayılmamıştır. Pek çoğu mazisinden habersiz yaşamaktadır.

Ancak;
-Akçura der ki, Türkler’in çoğu müslümandır. Bu Türkler’in birleşmesinde katkı sağlayacak bir etkene dönüştürülebilir.
Akçura’ya göre artık milletler dinlere değil dinler milletlere hizmet etmektedir. Artık dinler toplumcu değil kişiseldir. Hıristiyanlık buna müsaade etmiştir; hatta din birliği sayesinde Slavlar daha kolay birleşmiştir.Artık İslam da içinde milletler barındırabilecek şekilde değişmek zorundadır.

Not: Akçura Türkçülük’e dış mahzur olarak sadece Rusya’yı görür. Çünkü sadece orada Türk azınlık vardır. Rusya Türkçülük’ü istemez.
Hatta, Rusya karşıtı Avrupalılar bu fikre destek bile verebilir der.
Akçura’nın Sonucu:
-Osmanlıcılık, faydalı gibi görünen bir fikir olsa da gayr-ı kabil-i tatbiktir. (Uygulanamazdır.)
-İslamcılık ve Türkçülük fikirleri de;  eşit miktarda kolaylık ve zorluğa sahiptir. Bunların fayda ve mahzurları da birbirine eşittir.
-Akçura’ya göre Osmanlı aydını artık Türklüğü Osmanlı ile bir tutmaktan vazgeçmelidir. Türklük sadece Osmanlı değildir. Daha eski, köklü ve geniştir.
-Bazen, Hilafet politikaları sanki hem Türkçülük hem İslamcılık’a hizmet ediyormuş gibi görünebilmektedir, diyor. Ona göre bu eksik kalıyormuş.
-Acaba hagisi uygulanabilir diye sorarak makaleyi bitirir.
Facebook'a Ekle
Kayıtlı
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.131 Saniyede 20 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.013s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.