Batı Göktürk Kağanlığı
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 26 Ekim 2020, 12:31:52


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: Batı Göktürk Kağanlığı  (Okunma Sayısı 5585 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Istemi Han
Atsızcı
*
ileti Sayısı: 38



« : 05 Şubat 2011, 22:56:04 »

Göktürk Kağanlığı'nın 582 yılında ikiye ayrılmasıyla bu ülkenin batısında[2] Tardu tarafından kurulan[3] tarihi Türk devletidir. 582-659 yılları arası varlığını sürdürmüştür.
Göktürk Kağanlığı 552 yılında kurulduğunda Bumin Kağan, devletin batısının idaresini kardeşi İstemi'ye vermiştir. İstemi, ölümüne kadar devletin batı kanadını yabgu ünvanı ile yönetmiştir.[5] 576 yılında ölümünden sonra batı kanadının başına oğlu Tardu[DN 1] geçmiştir.[6] Tardu da önce kağanlığın merkezine bağlı kalmıştır.[5] Ardından doğu kısmın yönetimini de ele alıp Göktürk Kağanlığı'nın başına geçmek isteyince Tapo Kağan ile arası açılmıştır.[7] Doğunun hükümdarı Tapo Kağan 581 yılında ölürken oğlunun hakan olmasını istemiştir. Fakat Devlet Meclisi bunu kabul etmeyerek K'o-lo'nun oğlu İşbara'yı hakanlığa getirmiştir.[8] Siyasi ihtiras peşindeki Tardu da İşbara ile devletin tamamına hakim olma mücadelesine girmiştir.[9]

Geleneklere göre doğu tarafının baş kağan olması gerekmektedir. Bu karışıklıktan yararlanmak isteyen Çin, Göktürk Kağanlığı'ndaki mevcut anlaşmazlığı daha da körüklemiştir. Çin İmparatoru batının yabgusu Tardu'ya elçi, hediyeler ve kurt figürü bulunan bir sancak göndererek Tardu'nun hükümdarlığını tanıdığını belirtmiştir. Çin'in kışkırtmaları sonucu Tardu, İşbara'nın kağanlığını tanımadığını bildirmiştir. Çıkan çatışmalar sonucu Göktürk Kağanlığı ikiye ayrılmış, Tardu batının yönetimini tamamen ele almıştır.[10]

Tardu Dönemi
İşbara Kağan ile arasında çıkan çatışmalardan sonra bağımsız hareket etmeye başlayan Tardu'nun amacı doğu Göktürk hakanını ortadan kaldırarak ülkenin doğusunda yaşayan Türk boylarını da bünyesine almaktır. Batı sınırında başarılar kazanan Tardu (geleneksel: 達頭可汗, basit: 达头可汗, pinyin: dátóu kěhán; adı: 阿史那玷厥 āshǐnà diànjué), ülkesini Tibet'in batısından; Kırım'a kadar genişletmiştir. Tardu, Doğu Roma İmparatorluğu ile yaptığı savaşlardan dolayı zayıf düşen Sasani İmparatorluğu üzerine baskı kurmuştur.600 yılında Çine sefere çıkmıştır. Ancak Çinlilerin Türk askerlerinin su içtiği kaynaklarını zehirlemeleri nedeniyle Tardu'nun ordusu büyük kayıplar vermiştir. Çin seferinin kötü sonuçlanmasıyla Töleste yaşayan Türk boyları devlete isyan etmiş ve 603 yılında Tardu öldürülmüşdür.[10]

Tardu'nun ölümünden sonra yerine Çu-Lo (Ho-sa-na) geçmiştir. Çu-Lo Kağan, Çin (Suy Hanedanı) ile işbirliği yapmış ve Çin'de yaşamaya başlamıştır. Doğu Göktürk Kağanı Şi-Pi Kağan Çinlilerden Çu-Lo Kağan'ı teslim alarak öldürmüştür. Çu-Lo Kağan'ın öldürülmesi üzerine Batı Göktürklerin başına Şi-koei (Şeku) geçmiştir. Şi-koei Kağan zamanında durum düzelmiştir. Çu-Lo Kağan ve Şi-koei Kağan zamanında Çin ile iyi geçinilmeye çalışılmıştır.[11]

(Vikipediden alıntıdır)
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Kaplan köllü cigit millet, Karaçay!
Nença kere Künü, Ayı tutulğan,
Ança kere celmauzdan kutulğan,
Temirlege, Kurçlağa da katılğan,
Türk halkı, ak bars halkı, Karaçay!
Istemi Han
Atsızcı
*
ileti Sayısı: 38



« Yanıtla #1 : 05 Şubat 2011, 22:56:42 »

Tong Yabgu Dönemi ve tekrar güçlenme [değiştir]
618 yılında Tardu'nun küçük torunu Tong Yabgu (T'ung Yabgu, Tong Yabğu Kağan, geleneksel: 統葉護可汗, pinyin Tǒngyèhù Kěhán) ülkenin başına geçmiştir. Onun adı eski Türkçe'de genellikle "Kaplan Yabgu" anlamındadır.[12] Xuanzang (Çince: 玄奘; pinyin: Xuán Zàng; Wade-Giles: Hsüan-tsang) Erken Tang döneminden tanınmış bir Çinli Budist rahip, bilgin, gezgin ve çevirmen ilk defa 629 yılında Suyab gezmiştir.[13][14] Akademisyenler Xuanzang tarafından tanımlanan Kağan'nın Tong Yabgu olduğuna inanırlar.[15]

Tong Yabgu döneminde Çinde meydana gelen karışıklar sebebiyle Batı Göktürkler yeniden bağımsız hareket etmeyi başarmışlar ve yeniden güçlenmiştirler. Bu dönemde yeni bir ordu ve düzen kurulmuştur. Töles boylarının ayaklanmaları bastırılmıştır. 619 yılında Sasani İmparatorluğu ile yapılan savaşta Batı Göktürk Kağanlığı yenilgiye uğramıştır.[16][17] Bu sırada Karluk ve On-ok boylarının isyanı Batı Göktürk Kağanlığı'nın çöküşüne ortam hazırlamıştır.

Tong Yabgu amcası Sebu (Si-bi veya Sebi) ile yaptığı mücadele sonucu 628 yılında ölmüştür. Tong Yabgu'nun ölümünden sonra Batı Göktürk Kağanlığı ikiye bölünmüştür. Nuse-pi Boyu devletin batı bölümünü, Tulu Boyu da devletin doğu bölümünü yönetmiştir.[18] Tong Yabgu'dan sonra yerine Se-Yabgu Kağan ve Bağatur Sepi Kağan geçmiştir ve Bağatur Sepi Kağan sadece 1 yıl tahtta kalmıştır. Töleslerin ayaklanması Batı Göktürklerin Çin'e bağlanmasında etkili olmuştur. Batı Göktürk kağanı Uluğ İşbara (Ho-Lu), Türgişler ve Karlukların yardımıyla Çin ile mücadele etsede yenilmiştir.[10] 658-659 yıllarında Çinli general Su Dingfang kağanlığa son vermiştir.[19] Batı Göktürkler 660 yılından 681 yılına kadar Çin baskısı altında yaşamıştır.[10] Batı Göktürk Kağanlığı yaz başkenti Talas vadisindeki Navekat ve ana başkenti Suyab Çu Nehri vadisinde Bişkek'in
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Kaplan köllü cigit millet, Karaçay!
Nença kere Künü, Ayı tutulğan,
Ança kere celmauzdan kutulğan,
Temirlege, Kurçlağa da katılğan,
Türk halkı, ak bars halkı, Karaçay!
Istemi Han
Atsızcı
*
ileti Sayısı: 38



« Yanıtla #2 : 05 Şubat 2011, 22:57:44 »

Batı Göktürk Kağanları

İstemi Kağan (552 - 576)
Bilge Tardu (576 - 603)
Apa Kağan (576 - 593)
İnal Kağan (593 - 600)
Çulo Kağan (600 - 611)
Şikoey Kağan (611 - 618)
Tong Yabgu Kağan (618 - 630)
Bağatur Sepi Kağan (630 - 631)
Se-Yabgu Kağan (630 - 633)
Bağaşa Tulu Kağan (633 - 634)
İşbara Teriş Tunga Kağan (634 - 639)
Bağatur İpi Kağan (639 - 640)
İpi Tulu Kağan (638 - 653)
İpi İşbara-Yabgu Kağan (640 - 642)
İpi-Şad Küy Kağan (645 - 649)
Uluğ İşbara Kağan (651 - 658)
Çençü-Yabgu Kağan (653 - 659)
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Kaplan köllü cigit millet, Karaçay!
Nença kere Künü, Ayı tutulğan,
Ança kere celmauzdan kutulğan,
Temirlege, Kurçlağa da katılğan,
Türk halkı, ak bars halkı, Karaçay!
Istemi Han
Atsızcı
*
ileti Sayısı: 38



« Yanıtla #3 : 05 Şubat 2011, 22:58:36 »

İstemi Yabgu (Eski Türkçe: , İstemi Ķaġan[1], 室點密/室点密, Pinyin: shìdiǎnmì, Wade-Giles: shih- tien-mi, 室點蜜/室点蜜, 瑟帝米) 530 - 583 ya da 584 yılları arasında yaşamış, Göktürk Kağanlığı'nın kurucusu olan Bumin Kağan'ın kardeşi, hakan, yabgu ve elçidir. Bumin Kağan'ın yanında batı kanadını (sonraki Batı Göktürk Kağanlığı) yönetmiştir.

İstemi Kağan, Bizans İmparatorluğu ve Perslerle diplomatik ilişkileri güçlendirmiştir. Kendisi hakkında Bizans arşivlerinde geniş bilgi bulunur. Bizanlar tarafından 'Stembis Dizaboulos' olarak bilinir.

Avarların yönetimi altındaki Gökürklerin Bumin Kağan önderliğinde ayaklanıp 552 yılında bagımsızlıklarını kazanmalarıyla kurulan Göktürk Devleti'nin batı kanadı hakanı olan İstemi Yabgu aynı zamanda Bumin Kağan'ın da kardeşiydi.

Göktürk Kağanlığı'nın kısa zamanda güçlenmesinde büyük rol oynamıştır. Çin'e seferler düzenlemiş, Akhunlar'ın elindeki İpek Yolu'nu ele geçirmek için Sasanilerle ittifak yapmıştır. Bu ittifak sonucunda Akhunlara son verilmiştir. Ancak bir süre sonra Sasaniler'in İpek Yoluna göz dikmesi üzerine Bizansla ittifak yapmış ve Sasaniler'i zor durumda bırakmıştır. Güçlü Türk yabgusu İstemi'nin zamanında devlet en geniş sınırlarına ulaşmıştır. 576 yılında İstemi Yabgu'nun ölümüyle yerine oğlu Tardu geçmistir ancak Tardu'nun zamanında devlet iyi yönetilememiş ve çıkan isyanlar sonucunda ikiye ayrılmıştır (582).

Devlet yönetimi sırasında ağabeyine saygılı davranmış, Bumin Kağan hükümdarlığına tepki göstermeyerek merkezi otoriteye sahip çıkmıştır. Tarihte ilk kez Türk kelimesini kendi isminde bulunduran Göktürk Devleti onun zamanında en geniş sınırlarına ulaşmış, kurduğu düzenli ve başarılı otorite ölümünden sonra dağılmıştır.

Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Kaplan köllü cigit millet, Karaçay!
Nença kere Künü, Ayı tutulğan,
Ança kere celmauzdan kutulğan,
Temirlege, Kurçlağa da katılğan,
Türk halkı, ak bars halkı, Karaçay!
Istemi Han
Atsızcı
*
ileti Sayısı: 38



« Yanıtla #4 : 05 Şubat 2011, 23:07:11 »

Batı Göktürk Kağanlığı

Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Kaplan köllü cigit millet, Karaçay!
Nença kere Künü, Ayı tutulğan,
Ança kere celmauzdan kutulğan,
Temirlege, Kurçlağa da katılğan,
Türk halkı, ak bars halkı, Karaçay!
Istemi Han
Atsızcı
*
ileti Sayısı: 38



« Yanıtla #5 : 05 Şubat 2011, 23:11:13 »

Batı Göktürk Kağanlığı'n yerinde Türk boyları hazarlar, avarlar, sabirler, alanlar, bulgarların vs. kurdukları yeni Türk Devletleri (6-7 asırlar):



Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Kaplan köllü cigit millet, Karaçay!
Nença kere Künü, Ayı tutulğan,
Ança kere celmauzdan kutulğan,
Temirlege, Kurçlağa da katılğan,
Türk halkı, ak bars halkı, Karaçay!
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.249 Saniyede 24 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.014s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.