türk diline bağli bilgiler
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 23 Eylül 2020, 17:11:37


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: türk diline bağli bilgiler  (Okunma Sayısı 3334 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
ADSİZGÜNEYLİ
Atsızcı
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 240



Site
« : 08 Ekim 2011, 19:57:57 »

selam:
ben iran da  TÜRK EDEBİYATIna bağli bilgilerim var ki fikir edirem silerde bilmiyorsumuz burda onlari sinle paylaşmak istiyorum KURT
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Benim içerimde inle yen bu saz
yalnız TÜRKÇÜLÜKDEN söyle yen avaz
ele vrulmuşam bu avaza ben ,
bu sesle bağlandım sene, ey VETEN


BAYBEK BİR ULUSUN SESİ!!
ADSİZGÜNEYLİ
Atsızcı
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 240



Site
« Yanıtla #1 : 08 Ekim 2011, 20:15:25 »

 bu yazi fars ve azerbaycan ce yazi.ki iran türklerine yas ve düyünlerde işlenen türk kelemeleri öyrediyor:

ترکان باستان به خدا “تنگری”،(و اکنون تانرئ) به مراسم خاکسپاری “یوغ”، به تربه مزار “قورقان”،به مجسمه مزار “بالبال” و خادمان دینی “قام” می گفته اند. در زیر معادل ترکی چند کلمه مربوط دیگر در زبان فارسی آورده می شود. شایسته است نویسندگان و شعرا واهل قلم، کلمات اصیل ترکی زیر را به جای کلمات فارسی دخیل در زبان ترکی که استقلال و هویت این زبان را تهدید و مخدوش کرده است بکار برند:

مزار: سینSin ، سینهSinə ، سینلهSinlə . در جامع
التواریخ قرن هفده گفته می شود که در زبان ترکی سینله منحصرا برای نامیدن
قبر کفار و مزار برای نامیدن قبر مسلمانان بکار می رود. به نظر می رسد
تشابه کلمه ترکی سین به معنی مزار با کلمه سینوس لاتین به معنی شکاف و
شیار حادثه ای تصادفی است.(شاید هم نباشد!)
قبر، گور، مقبره: باساغاBasağa ، یئرچوYerçü ٬ توبلو(ق)Tubluq ، توپلوTuplu ٬ سٶکؤ Sökü ، قومQom ، توکهTükə ، قوموا Qomva
مزار تاریک: تونه ریکTünərik ، تونهTünə ، تونه ره کTünərək ، قارایئرQarayer ، قارا دامQaradam ٬ قارا اورونQaraorun
مدفن: گؤموتGömüt ٬ گؤمه ج Göməc ٬ گؤمگه نGömgən ، گؤمدو Gömdü
تربه: قورقانQurqan
آرامگاه: یاتیرYatır
آرامگاه ابدی: منگی یاتیرMəngi Yatır ، اورکه ن یاتیرÜrkən Yatır (اورکه ن: همیشگی)
مرقد، بقعه: قورقان ائوQurqan Ev
قبرستان: اٶلولوکÖlülük ، سینلیکSinlik ، سینلاقSinlaq ، سینلکSinlək ، گٶموتلوکGömütlük .
گورکن: گٶموتچوGömütçü ، سینچیSinçi
گورکنی: گٶموتچولوکGömütçülük ، سینچیلیکSinçilik
سنگ قبر: سالSal (سنگ مسطحی که بر روی قبر گذاشته می شود)
مجسمه قبر: بالبال Balbal
کتیبه سنگ قبر: سین یازیتیSin yazıtı
ستون یادبود، ستون مزار: تیکمه داشTikmə daş ، تیکیلی داشTikili daş
سنگ عمودی مزار: تیکیتTikit
سنگ سر مزار: باش داشیBaşdaşı
سنگ پای مزار: آیاق داشیAyaqdaşı
مرگ: اٶلوم Ölüm
اجل: قارایازیQarayazı ، قارادوهQaradəvə ، قاراچیخینQaraçıxın ، قارایولQarayol
جنازه: اٶلوکÖlük
نعش: اٶلوتÖlüt
مرده: اؤلوÖlü
پارچه ابریشمی روی قبر: ائشیکEşik
تابوت: قاپساقQapsaq ، قابیرجاقQabırcaq
تخته حمل تابوت: سالاجاSalaca
ولادت، متولد …: دوغومDoğum ، دوغوموDoğumu ، دوغوملوDoğumlu
وفات، فوت: اٶلوموÖlümü ، اٶلومÖlüm
فرزند ….: …. اوغلوOğlu ، …. قیزیQızı
عزا: یاسYas
تعزیه: یاس تٶره نیYas Törəni
مرثیه:
یاخیمYaxım ، یاخماYaxma ، آغیتAğıt ، آغی Ağı(آغیت: ذکر محاسن و نیکی های
متوفی و الم و حرمان ناشی از دست دادن وی به شکل منظوم و طبق مقامی مشخص،
بیشتر از طرف زنان در مرگ اشخاص مشهور و یا آفات اجتماعی گفته می شد. از
مشهورترین آغیتهای ترکی، آغیت آلپ ار تونقا است).
نوحه: ساغوSağu (ساغوها که در مراسم یوغ گفته می شده اند متناسب با خصوصیات متوفی بوده اند).
نوحه خوان: سیغیتچیSığıtçı ، ساغیتچیSağıtçı
مویه‌گری: اوخشاما Oxşama
مراسم عزاداری: یاس تٶره نیYas Törəni
اعلامیه فوت، آگهی مرگ: اٶلوم دویوروسوÖlüm Duyurusu ، اٶلوم بیلدیریسیÖlüm Bildirisi
ترحیم: یوغYuğ ، قوْراقQoraq ، اه یله شیمƏyləşim
مجلس ترحیم: یوغ تٶره نیYuğ Törəni ، اه یله شمهƏyləşmə
شرکت کنندگان در مجلس ترحیم: یوغچوYuğçu
مرحوم: سویورقانمیش Suyurqanmış
رحمت کردن: سویورقاماقSuyurqamaq
رحیم: سویورقانSuyurqan
مرحوم، مرحومه: اسیرگه نمیشƏsirgənmiş ، باغیشلانمیشBağışlanmış ، سویورقانمیشSuyurqanmış
مغفرت، آمرزش: یارلیقاماقYarlıqamaq
مغفور، مغفوره: یارلیقانمیشYarlıqanmış
مهربان: سئویتلیSevitli، پدر مهربان: سئویتلی آتاSevitli Ata
فداکار: اٶزوئریلی Özverili ، یولوقچوYoluqçu
بزرگ‌ خاندان: اوسون بٶیویوUsun Böyüyü ، اوسونون باشیUsunun başı
پدر بزرگوار: اولو آتاUlu Ata
محترم، گرامی: سایینSayın ، سایقیلی Sayqılı
روحت شاد، روحش شاد: تینی، تینین سئوینجلی اولسون! Tini, Tinin Sevincli Olsun
روح: اٶزوت Özüt، سونه Süne، قوتQut ، سور سالقین Sür Salqın، تین Tın، کٶرمٶس Körmös، یولا Yula، اٶزقونوق Özqonuq
آگهی، اعلان، اعلانیه: دویوروDuyuru
اعلامیه، اطلاعیه، بیانیه: بیلدیریBildiri
آگهی ترحیم: یوغ دویوروسو Yuğ Duyurusu
ابراز همدردی: باش ساغلیغی دویوروسوBassağlığı Duyurusu .
اعلامیه ی تشکر: ساغ اولون دویوروسوSağolun Duyurusu
خانواده: اوسون Usun
خانواده‌های داغدار : یاسلی اوسونلارYaslı Usunlar
اقوام: قودالارQudalar
خویشاوندان، فامیلها: یاسونلارYasunlar
بازماندگان: قالانلارQalanlar
نزدیکان: یاخینلارYaxınlar
آشنایان: تانیشلار Tanışlar
داغداران: یاسلیلار Yaslılar
دوستان: یولداشلارYoldaşlar ، آرخاداشلارArxadaşlar
همسایگان: قونشولارQonşular
وابستگان:
منسوبین:
شادروان:
ناکام:
مجلس ترحیم زنانه: قادینلار اوچون یوغQadınlar üçün yuğ ، قادین اه یله شمه سیQadın Əyləşməsi
وصیت: توتروقTutruq ، توتسوقTutsuq
وصیت کردن: تۇتورماقTuturmaq
میراث: قالیتQalıt ، آندیرAndır

ایمان آوردن: بۆتمک Bütmək
دین: بۆته م Bütəm
دینی: بوته مسه ل Bütəmsəl
مذهب: کیرتینKirtin
طریقت: سوره ک Sürək
بیدین: بوته مسیز Bütəmsiz
بادین: بوته ملیBütəmli
دیندار: بوتگون Bütgün
مٶمن : بۆتگه نBütgən
بنیادگرا: کٶکدنچیKökdənçi
بنیادگرای دینی: کٶکدن بوته مچی Kökdən Bütəmçi
روحانی: بوته م ارBütəmər ، تویینToyın ٬ قارادونلو Qaradonlu
حکومت روحانیان: بوته م ارکBütəmərk
ماخذ: چیخاقÇıxaq
الهیات: تانری بیلیمTanrı bilim

خطاى شرعى: آرینچیArınçı ، یازیقYazıqlı
گناهکار: یازیقلىYazıqlı
خطاى عرفى، جرم: سوچ Süç
حضرت: ائدیزEdiz
کافر: اٶرتگه نÖrtgən

مکان مقدس: یئگ ائوYegev
زیارتگاه: گٶروشگهGörüşgə
زیارت: گٶروشGörüş
مسجد: یوکونله کYükünlək ، یوکونجلوکYükünclük
مناره: سیوره نSivrən
منبر: تومسهTümsə
محراب: سوناقSunaq
امام جماعت: قانشارداQanşarda
وضو: یوآرینYuarın (یو.+آرین.)
وضو گرفتن: یوآرینماق Yuarınmaq
غسل: چیم آرینÇimarın (چیم.+آرین.)
غسل کردن: چیم آرینماق Çimarınmaq
طهارت: آرینیم Arınım
اذان: اۆنده Ündə
موذن: اونده چی Ündəçi
اذان گفتن: اونده مکÜndəmək
امام: باشراBaşra
مرجع تقلید: یانسی چیخاغیYansı Çıxağı
مقلد: یانسیق Yansıq ، یانساقYansaq
نماز: یوکون Yükün، یوکونجYükünc
سجده: یوکنوYüknü
قربان: آداقAdaq

بدعت: قوندارتی Qondartı
بدعتگزار: قوندارتان Qondartan
روسری اسلامی: بورگو Bürgü
تلرانس٬ مدارا، تسامح، تساهل: دؤزونDözün
تلرانت: دؤزونلو Dözünlü ٬ دؤزگونDözgün
سکولاریزم: بوندالیق Bundalıq
سکولار: بوندالی Bundalı
لائیسیسم: ائلدنلیکEldənlik ، ائلدن ارکEldənərk
لائیک: ائلدنEldən ، ائلدنچیEldənçi
تئوکراسی، حکومت دینی: اوغان ارک Uğanərk
تئوکرات: اوغان ار Uğanər

سپیده، شفق، سحر: دان Dan
نماز صبح: ائرته یوکونوErtə Yükünü
نماز ظهر: اٶیله یوکونوÖylə Yükünü
نماز عصر: ایکیندی یوکونوİkindi Yükünü
نماز مغرب: آخشام یوکونوAxşam Yükünü
نماز عشاء: یاتسی یوکونوYatsı Yükünü

غرب: باتیBatı
مغرب: گون باتارGünbatar
غروب: باتسیقBatsıq ، گون باتیشی Gün Batışı
شرق: دوغوDoğu
مشرق: گون دوغارGündoğar
طلوع: دوغسوقDoğsuq ، گون دوغوشوGün Doğuşu

سال شمسی: گونه ش ایلیGünəş İli
سال قمری: آیسال ایلAysal İl
سال میلادی: دوغوش ایلیDoğuş İli
سال هجری: کٶچسه ل ایلKöçsəl İl

هفته: یئددیجه Yeddicə
دوشنبه: باشگۆن Başgün
سه شنبه: توْزگۆن Tozgün
چهارشنبه: اوْدگۆن Odgün
پنج شنبه: اوْرتاگۆنOrtagün
جمعه: یئیگۆنYeygün
شنبه: ائلگون Elgün
یکشنبه: آراگۆنAragün

ژانویه: اوْجاق آیی Ocaq
فوریه: بوْز آیی Boz
ژوئن: چیچک آیی Çiçək
جولای: اوْراق آیی Oraq
مه: کؤچ آیی Köç
مارس: یئلین آیی Yelin
آوریل: قێرآچان آیی Qıraçan
آوگوست: بیچین آیی Biçin
سپتامبر: سیخمان آییSıxman
اکتبر: اکیم آیی Əkim
نوامبر: اۇلوسوْیوق آیی Ulusoyuq
دسامبر: آرالێق آیی Aralıq
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Benim içerimde inle yen bu saz
yalnız TÜRKÇÜLÜKDEN söyle yen avaz
ele vrulmuşam bu avaza ben ,
bu sesle bağlandım sene, ey VETEN


BAYBEK BİR ULUSUN SESİ!!
ADSİZGÜNEYLİ
Atsızcı
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 240



Site
« Yanıtla #2 : 08 Ekim 2011, 22:28:14 »

 Fenomen, Oluntu, Görüngü - Mehran Baharlı


Dilimizin gizillәrini (potansiyellәrini) dışa vurabilmәnin әn önәmli yollarından biri, yanlış vә ya sorunlu gördüklәrimiz yeni degilәri dәnlәmәk vә bunları tartışmağa açmaqdır. Türkiyәdә FENOMEN kәlmәsinә qarşılıq bir neçә yenidegi önәrilmişdir. Bunların başında TDK tәrәfindәn önәrilәn GÖRÜNCGӘ kәlmәsi gәlir. Oysa Fenomen kәlmәsinә qarşılıq önәrilәn Görüngü kәlmәsi içәrik baxımından sorunlu bir törәtidir. Mәncә Fenomen qavramını әn uyqun biçimdә qarşılayan Türkcә degi, OLUNTU kәlmәsidir. Bir şeyin Fenomen olmasının tәk qoşulu, onun var olması, olması vә oluntulaşmasıdır. Fenomen, onu alqılayandan (idrak edәndәn) bağımsız olaraq da vardır. Bir şeyin Fenomen olması üçün onu alqılayan birinin var olması vә bu fenomeni alqılaması vәya görmәsi şәrt deyildir. OLUNTU kәlmәsi dә bu gәrçәyi son kәrtә (dәrәcә) açıq vә yetәrlicә anlatmaqdadır. Ancaq GÖRÜNGÜ kәlmәsi görmәk qavramı ilә ilgilidir. Görmәk isә alqılayanın bir duyusudur vә alqılayanın dışında olan oluntu vәya fenomenlә hökmәn bir ilgisi yoxdur. Görәn yoxsa, görünәn dә yoxdur, Görüngü dә. Ancaq bu durumda bilә Oluntu vardır. Bu üzdәn dә mәncә Fenomen sözünün tam qarşılığı OLUNTUdur vә GÖRÜNGÜ yenidegisi bu qavramı tam olaraq qarşılayabilmәz. Görüngü, sadәcә Oluntuların görünәn bir altbölümünü qarşılayabilәr. Bu bağlamda Görünmә (kәndiliyindәn) vә ya Görülmә (başqası sarısından) heç fәrq etmәz, hәr ikisi üçün dә görәn vә bu duyu aracı ilә onu alqılayan vәya öglә (ağılla) onu sezәn birinin varlığı Gәrәklidir. Bu kökәndәn törәnәn bütün başqa degilәr dә belәdir (Görü, Görünü, Görk, Görkәm, Görüt, Görüntü, ...). Oysa Fenomendә onu alqılayan bir varlığın gәrәkliliyi hökmәn söz qonusu deyildir. Bu dildәyә (istidlala) görә, yuxarıda da söylәndiyi kimi Görüngәlәr olsa olsa Oluntuların bir altkümәsi (alt mәcmuәsi) olabilәrlәr. Bu, Görüngü yenidegisinin Fenomen qavramını qarşılayamaz olmasının bögüşsәl (fәlsәfi) tәmәlidir. Hegel`in vә ya başqa bögülәrin (filozofların) bu qonuya dәyindiyi vә ya dәyinmәdiyi, hәtta onu fәrq edip etmәdiyi, Fenomenin fәlsәfi әsası ilә ilgisizdir.

Fenomen vә Türkiyәdә önәrilәn Görüngü yenidegisinin bir birinin qarşılığı olmadığı, bu ölkәnin fәlsәfә mәtinlәrindә dә tartışılan bir qonudur. Örnәyin bir Türkiyә qaynağında belә yazır: (Emanuel Kant Kritik Der Reinen Vernunft'ta Görüngü ve Fenomen qavramlarını birbirindәn ayırmışdır. Görüngü sezgi yoluyla duyumsanan duyum nәsnәlәrinin bir tәzahürüdür, ancaq anlama yetisinin kateqorilәrinә tabe` tutulmamış olduğundan bir "belirlәnimsiz nәsnә"dir. Fenomen isә Görüngüyә әk olaraq, anlama yetisinin kateqorilәriylә bәlirlәnmiş, ağlın sentetik yarqı edimiylә birliyinә qavuşmuş denәyim nәsnәsidir). Bu dildәyә (istidlala) görә, Görüngü vә Fenomen iki ayrı qavramdırlar. Görüngü yalnız sezgi yolu ilә duyumsandığı bәlirlәnimsiz bir nәsnә olduğu halda, Fenomen sezgi yolu ilә duyumsamağa әk olaraq, anlama yolu ilә bәlirlәnәn bir nәsnәdir.

Әlbәttә Fenomen kәlmәsinin Avropa dillәrindәki kökәni, görmәk, alqı vә ya duyu ilә olabilәr. Ancaq bugün biz bir kәlmә vә qavrama yeni qarşılıqlar bularkәn, yabancı vә yad kәlmәlәrin kökәni vә ilkin anlamları deyil, onların çağdaş anlam vә qullanışlarını tәmәl almaq durumundayıq.

Türkiyәdә hәrdәn Olay degisinin Fenomen yerinә işlәdilmәsi isә, yanlış bir qullanımdır. Olmaq felindәn törәdilәn Oluntu (fenomen anlamında), bu felin (to become) anlamı ilә ilgili olmayıp, onun (to be, to exist) anlamları ilә ilgilidir. Buradakı –untu sonәkinin qullanılmasında da işlәv vә anlam baxımlarından heç bir sorun yoxdur. –untu bilәşik sonәki gәnәlliklә bir bütünün parçalarını göstәrir. Oluntu örnәyindә dә bu degi varlığın parçaları olan fenomenlәri qarşılayır. Ayrıca –untu sonәkinin ilkin anlamı, dönüşümlük olayını ifâdә edәrdi. Burada da –untu sonәki Oluntunun alqılayana bağlı olmadığını vә öz özünә vә bağımsız bir qavram olduğu içәriyini özündә saxlayır. Bu da Fenomenin içәriyi ilә son kәrtә uyumludur.

Bütün bunlara әk olaraq, Türkiyәdә Görüngü yenidegisinin TürkÇE dil quralları açısından vә yapısal olaraq yanlış törәdilәn bir yenidegi oluduğu vә Fenomen qavramının doğru qarşılığının GÖRÜNÜ olması gәrәkdiyi ilәri sürülmüşdür. Buradakı tәmәl dildәk (istidlal) isә, Görüngü kәlmәsindә –gü sonәkinin n`dәn (görmәk felinin dönüşümlü halı olan görün.mәkdәn sonra) gәlmәsidir. Oysa iddia sâhiblәrinә görә TürkÇEdә felin dönüşümlü halını bildirәn –n`dәn sonra –gü sonәki gәlmәz imiş.

GӘRÇӘK: Hәqiqәt, حقيقت
OLQU: Vâqiiyyәt, واقعيت

OLUNTU: Fenomen, پديده
OLAY: Hâdisә, حادثه

GÖRÜNGÜ: Görünәbilir oluntu, Alqılanan fenomen, پديده داراي قابليت ادراك شدن
ÜLGÜ: Pattern, Model, الگو، مدل
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Benim içerimde inle yen bu saz
yalnız TÜRKÇÜLÜKDEN söyle yen avaz
ele vrulmuşam bu avaza ben ,
bu sesle bağlandım sene, ey VETEN


BAYBEK BİR ULUSUN SESİ!!
ADSİZGÜNEYLİ
Atsızcı
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 240



Site
« Yanıtla #3 : 09 Ekim 2011, 12:59:24 »

Büyük Türkçe Sözlük

Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
http://tdk.org.tr/lehceler/Default1.aspx
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Benim içerimde inle yen bu saz
yalnız TÜRKÇÜLÜKDEN söyle yen avaz
ele vrulmuşam bu avaza ben ,
bu sesle bağlandım sene, ey VETEN


BAYBEK BİR ULUSUN SESİ!!
ADSİZGÜNEYLİ
Atsızcı
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 240



Site
« Yanıtla #4 : 24 Ekim 2011, 16:33:15 »

Bin TüRK KELEMESI FARS YA IT DILINDE:

Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
www.oursouthazerbaijan.com/1000turki.pdf
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Benim içerimde inle yen bu saz
yalnız TÜRKÇÜLÜKDEN söyle yen avaz
ele vrulmuşam bu avaza ben ,
bu sesle bağlandım sene, ey VETEN


BAYBEK BİR ULUSUN SESİ!!
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.25 Saniyede 23 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.019s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.