KIRGIZ TÜRKÇESİNDE ATASÖZDÖRÜ
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 19 Kasım 2019, 10:16:43


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: KIRGIZ TÜRKÇESİNDE ATASÖZDÖRÜ  (Okunma Sayısı 3407 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
turatbek_aytmatov
Normal Üye
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 703


KIRGIZ TÜRK


« : 23 Eylül 2010, 09:07:51 »

Hüseyin Yıldız
 
 
 
ÖZET
 
Türk Halk Edebiyatını zenginleştiren ve Türk Dünyası’nda çeşitli isimlerle varlığını sürdüren atasözleri, Kırgız Türkçesinde makal veya makal-lakap olarak belirtilmektedirler. Bu çalışma ise, Prof.K.K.Yudahin’in hazırladığı Kırgız Sözlüğü’nde geçen ve Bilgehan A.Gökdağ’ın bu sözlükteki atasözlerini yayınladığı çalışmasında bulunmayan 28 atasözüyle, Kırgız Tilinin Frazeologiyalık Sözdügü’nden tespit ettiğimiz ve Yudahin’in Kırgız Sözlüğü’nde yer almayan 23 atasözünden oluşmaktadır.
 
 
 
Amanat canga ölüm ak.
 
 Emanet cana ölüm muhakkaktır.
 
 
 
Açtın toktugu bar, arıktın semizi bar.
 
Aç doyabilir, zayıf semirebilir.
 
 
 
Köçköndön otun artat, ölgöndön katın artat.
 
Göçenden odun kalıyor, ölenden kadın kalıyor.
 
 
 
Börü azığı coldon.
 
Kurdun rızkı yoldandır(Kurdu bacakları besler.).
 
 
 
Baatır tabat, batman ceyt.
 
Çok kazanıyor (buna mukabil)batmanla yiyor.
 
(Batman, Kayseri ve yöresinde 8kg. lık ağırlık birimi olarak kullanılır)
 
 
 
Biröönün toogun cesenğ, kaz bayla; malın cesenğ, kız bayla.
 
Birinin tavuğunu yersen,kaz besle,hazırla; hayvanını yersen kız besle, yani kızını vermeye hazırla!(Lif alırsan kayış verirsin)
 
 
 
Cılımçı osuraktın cıktı caman.
 
Yavaş atın çiftesi pek olur.
 
 
 
Caman, çarmanın kızuusu menen, çerüügö attanat.
 
Budala, arpa çorbasının tesiriyle harp seferine hazırlanır.
 
 
 
Çılpagın aarçıymın dep, gözün çukugan.
 
Gözündeki çapaığını temizleyeyim derken, gözünü çıkarmış
 
(Kaş yapayım derken göz çıkarmış).
 
 
 
Çırım etse—közgö bayda, çımçıp içse—tamakka bayda.
 
Bir parça uyku kestirmek, göze faydadır;küçük küçük lokmalarla yemek, boğaza faydadır.
 
 
 
Çorkok kişi töönü caza muştayt.
 
Beceriksiz kişi deveye bile yumruğunu isabet ettiremez.
 
 
 
Eldüü cerde elek bar.
 
insanların bulunduğu yerde elekte bulunur.
 
 
 
Nayza saymak—erdikten, at cooturmak—terdikten.
 
Süngü sançmak erkeklikten, atın yağırı ise eyerden.
 
 
 
Öydö tartsa, ögüz ölöt; ıldıy tartsa, araba sı-nat.
 
Yukarı çekerse öküz ölüyor, aşağı çekerse araba kırılıyor(Yukarı tükürsen bıyık, aşağı tükürsen sakal.).
 
 
 
Kaloon tapsa, kar küyöt.
 
Tutuşturma usûlünü bulursan kar dahi yanar.
 
Katın erdi karasa, er karayt.
 
Eğer kadın (evdeki yoksulluğu îma ederek ) kocasının yüzüne bakarsa, koca (utandığından) başını yere doğru eğer.
 
 
 
Alğır bolso tayğanınğ, altından alıp,karğı tak.
 
Tazın alıcı olursa ona altın boyunluk tak.
 
 
 
Kaşkulak semiz karta cok.
 
Porsuk semizse de, kartası (lezzetli bir tür et parçası) yoktur.
 
 
 
Uruşpas uul, kerişpes kelin bolboyt.
 
Çekişmeyen oğul, kavga etmeyen gelin bulunmaz.
 
 
 
Katın kınğşılap süylöp, kız bolboyt.
 
ince sesle konuşmakla kadın, kız olmaz.
 
 
 
Maykana körböy, bala onğolboyt.
 
Çocuk oyunlarını görüp geçirmeyen bir çocuk, çocuk olmaz.
 
 
 
Kızı bardın, nazı bar.
 
Kızı olan nazlı olur.
 
 
 
Nazarı aç; ıymanduu kişi andan kaç.
 
Zenginin oğlu aç gözlüdür, namuslu adam ondan kaçsın.
 
 
 
Caşında cigit oktolot, caşağanda toktolot.
 
Gençlikte yiğit sıçrıyor, yaşayınca ağır başlı oluyor.
 
 
 
Tek turğuça tegin işte.
 
Boş durmaktansa bedava olsa da çalış.
 
 
 
Üyündö sütün tögülsö, talada muzoonğ emip kelet.
 
Evde sütün dökülürse, kırda buzağın anasının sütünü emmiş olur.(Bütün felâketler hep birden gelir)
 
 
 
Bee desenğ, töögö ketet.
 
Sen kısrak dersin, o deveye gider(Ben ne söylüyorum tamburum ne çalıyor).
 
 
 
Alma sabağınan artık tüşpöyt
 
Elma sapından daha fazla olmaz.
 
 
 
Akma kulakka aytsanğ—agıp kalat, kuyma kulakka aytsanğ—kuyup alat
 
Vurdumduymaza söylersen unutabilir, ama, kulağı deliğe söylersen asla unutmaz.
 
 
 
Bura süylögön külörgö cakşı
 
Cinaslı söylemek gülmek için iyidir.
 
 
 
Canı açıngandın canına barba
 
Canı acıyanın yanına gitme.
 
 
 
Cakşı söz can eritet, caman söz can keyitet
 
iyi söz insanı sevindirir, kötü söz insanı üzer.
 
 
 
Keri ketkendin sakalı kekirtegine bütöt
 
işi kötü gidenin sakalı gırtlağında çıkar.
 
 
 
Öz camanı ölgönçö bilinbeyt, kişi camanı kirip çıkkança
 
Kendi kusuru ölene kadar anlaşılmaz, başkasının kusuru içeri girip çıkınca belli olur.
 
 
 
Koyonbaydın kolu bilet
 
Tavşanın kendisi bilir.
 
 
 
Çeçende calpının söz akısı bar, bayda kedeydin köz akısı bar
 
Hatipte herkesin söz hakkı var, zenginde fakirin göz hakkı var.
 
 
 
Tuugan bar bolso körö albayt, cok bolso asıray albayt
 
Akraba olursa çekemez, olmazsa koruyamaz.
 
 
 
Kapsalanğda karışkırdın künü tuuyt
 
Tipide kurdun günü doğar.
 
 
 
Küç küyöö catkanın kalınğa togoyt.
 
iç güvey (kız yanında) gecelemesini başlığa sayar.
 
 
 
Biröögö or kazsanğ tayız kaz, özün tüşüp kalbagın
 
Birisine çukur kazarsan derin kazma, kendin de düşebilirsin.
 
 
 
Özögü karargan karga taş çokuyt
 
Karnı acıkan karga taş çöplenir.
 
 
 
Söz atası—kulak, col atası—tuyak
 
Sözün başı kulak, yolun başı çocuktur.
 
 
 
işengen koconğ suuga aksa, aldı-aldınğdan tal karma
 
Güvendiğin hocan suya düşerse kendin dal tut.
 
 
 
Tamagı camanga çonğ ayagındı körsötpö
 
Pisboğaz olana, büyük tabağını gösterme.
 
 
 
Tamagı mayluunun köynögü köölüü
 
Damağı yağlı olanın gömleği isli olur.
 
 
 
Cakşının akılı taşka tamga baskanday
 
iyi adamın aklı taşa damga basmış gibidir.
 
 
 
Dosunğdun bergenin tişin açpa
 
Dostunun verdiğini, dışarı açma.
 
 
 
Oozu aşka tiygende, tumşugu taşka tiydi
 
Ağzı yemeğe deyince, burnu taşa deydi.
 
Uçurugu uzunga kol sunba, tübü terenğdi türtpö, azuuluuga asılba
 
Uzun sırığa el uzatma, dibi derin olan yere itme, azılıya bulaşma.
 
 
 
Uluu sözdö uyat cok
 
Doğru sözde ayıp olmaz.
 
 
 
fiaytan bolso, bulamıktan tiş sınat
 
fieytan olursa bulamaçtan dişi kırılır.
 
 
 
Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
http://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/huseyin_yildiz_kirgiz_atasozleri.pdf
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

KIRGIZ TÜRK
KUDAY TÜRKÜ KORGOSUN!!!
LAİKLİK TÜRKÇÜLÜĞÜN DİREĞİDİR!!!
Ambakay
SOYSUZ BİR PİÇ OLDUĞUNDAN ATILDI
Normal Üye
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 647



« Yanıtla #1 : 01 Ekim 2013, 15:00:27 »

...
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Ambakay
SOYSUZ BİR PİÇ OLDUĞUNDAN ATILDI
Normal Üye
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 647



« Yanıtla #2 : 01 Ekim 2013, 15:17:03 »

...
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

baturbekkazakbalasi
Normal Üye
*
Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 44

Kuday kutu Turkun uzge bolsun !


« Yanıtla #3 : 11 Ekim 2013, 17:52:46 »

caman iting adin boru basan koyar !  Gülümseme
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Yapirmay, ayrildik pa kalin toptan,
Shabilip kaytpaytugin cavgan oktan
Turiktin colbaristay cureginen,
Shinimen korkak kul bol cavdan bukkan?!
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.067 Saniyede 22 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.015s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.