Aral gölü tamamen kurudu
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 15 Ekim 2019, 20:51:27


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: Aral gölü tamamen kurudu  (Okunma Sayısı 575 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Buga Yaktu
Türkçü BOZKURT

ileti Sayısı: 4.112


Türk var oldukça,Türkçülük ateşi de yanar durur.


« : 05 Haziran 2018, 20:13:43 »


     Büyüklüğü nedeniyle "deniz" de denilen Aral Gölü'nün kuruması Orta Asya için tam bir çevre felaketi oldu. Göl yatağına çöken toksik kimyasal maddeler önemli sağlık problemlerine yol açıyor.
     Aral gölü 1960'larda Sovyet yönetiminin göle su veren iki nehrin suyunu sulama amaçlı olarak geniş pamuk tarımı alanlarına yönlendirmesiyle kurumaya başladı.
     Pamuk üretiminde büyük patlama yaşanırken, Kremlik burada bir sorun olduğunu kabul etmedi. Yerel halk gölün nasıl çekildiğini kanıtlamak için her yıl geriye giden sahil şeridini çubuklarla işaretlemeye başladı.
     Suyum hacmi küçüldükçe tuzluluk oranı yükselmeye ve herşeyi zehirlemeye başladı
     Aral gölü sonunda eski büyüklüğünün yüzde 10'una kadar indi, yani İrlanda büyüklüğünde bir göl yok oldu.
Canlılar tehlikede
     Doktor Yoldaşbey Dosimov, 1980'lerde Moynak kentindeki hastaneye tayin edilmiş.
     Bölgeye has bazı hastalıklar olduğunu hatırlıyor:
     "Solunum yolları hastalıkları, tüberküloz ve böbrek sorunları çok yaygındı. Daha yakın zamana kadar çocuklarda çok fazla ishal vakası görülüyordu."
     Sovyet yetkililer, Özbekistan ve Kazakistan'da pamuk tarımını geliştirirken kullanılan tarım ve haşere ilaçlarının nehirler yoluyla Aral'a akarak bütün canlıları zehirleyeceğini hesap edememişler.
     Sulara karışan kimyasal maddeler birçok sağlık sorunu yarattı ve su çekildikçe sorunlar daha da ağırlaştı.
     Göl kurudukça göle akmış olan tarım ilaçlarından kalan zehirli kimyasal maddeler dibe çöküp kuruyan yatakta kaldılar. Çölleşen göl yatağından kalkan tozlar ise çok geniş bir bölgede insanlar tarafından hala solunuyor.
     Bölge insanları arasında büyüme sorunları, azalan doğurganlık, ciğer ve kalp hastalıkları çok yaygın, kanser oranı da arttı.
     Bir araştırmaya göre akciğer kanseri oranı 1981'den 1991'e kadar iki misline çıktı.
     Bir başka araştırmaya göre 1990'ların sonlarına gelindiğinde çocuk ölümleri binde 60-110 arasındaydı. Oysa aynı dönemde Özbekistan'da çocuk ölümü oranı binde 48, Rusya'da binde 28 idi.
     Bu sağlık sorunları onlarca yıl herkes bildiği halde konuşulmayan bir konu olarak kaldı. Yetkililer Aral gölünün kuruduğıunu ancak Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra kabul ettiler.
     Bir kez sorun kabul edildiğinde çözüm için de bazı adımlar atılabildi.
     Doktor Dosimov göl yatağında orman yetiştirme projesinin Karapapak halkının sağlığını ciddi şekilde iyileştireceğini düşünüyor.
     "Kuruyan gölün insan sağlığı üzerindeki etkisini azaltmaları gerekiyor, bunun için saksaul ağacı dikiyorlar" diyor.
Saksual ağacı tohumu atılıyor
     Moynak'dan kilometrelerce mesafede yan yana iki iki traktör yan yana ilerliyor. Bundan 40 yıl önce suyun 25 metre altında olan tuzlu su yatağını ağaç tohumlamasına hazırlıyorlar.
     Traktörlerin her birinin arka kısmında oturan gençler açılan çukurlara tohum atıyor.
     Ekimi yapanlardan biri "Yağmur da yağsa güneş de açsa bu iki hafta içinde bir hektarın dikimini tamamlamamız lazım. Son günlerde soğuk ve yağışlıydı ama hedefimizi tutturana kadar çalışacağız" diyor.
     Göl yatağına saksaul ağacı tohumları atılıyor. Saksaul, Orta Asya bozkırlarına mahsus çalımsı bir ağaç turu ve şu anda Özbekistan'ın iklim değişikliğine karşı mücadelesinde elindeki önemli bir koz.
     Ağaçlar sayesinde su yatağındaki tozların havaya karışması önlenecek. Plana göre, kuruyan bütün göl yatağı bu ağaçlarla kaplanacak.
Uzun vadeli proje
     Ağaçlar sıra sıra, birbirinden 10 metre mesafeyle dikiliyor. Böylece her birinin büyüdüğü zaman atacağı tohumlarla araların da dolacağı hesaplanıyor.
     Şu ana kadar kurumuş göl yatağının yarım milyon hektarına saksaul dikimi yapılmış. Fakat daha ağaçlandırılması gereken üç milyon hektarı aşkın bir alan var.
     Şu andaki dikim hızıyla göl yatağının tamamen ormanlaşması 150 yıl alabilecek.
     Allanazarov, "Yavaş gidiyoruz" diyor. "Süreci hızlandırmamız lazım. Fakat bunun için paraya ve daha fazla yabancı yatırıma ihtiyacımız var."
     Tecrübeli balıkçı kaptanı Elmas Tolvaşev gibi Orazbay Allanazarov da Aral gölünün eski günlerine dönmesinin mümkün olmayabileceğini biliyor.
     Fakat en azından şimdi bu bölgede yaşayan Karapapak halkının yaşam kalitesinin düzeltilebileceği umudu var.
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

Türkçülük, din gibi derin, tasavvuf gibi mistik bir sistemdir. Ondaki ihtişamı ve bu uğurda ölmekteki ululuğu ancak ruhunda istidat olanlar duyabilir.
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.049 Saniyede 22 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.008s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.