BİR MACAR ÇOCUĞUN ANILARINDA ATATÜRK
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 17 Kasım 2019, 20:09:51


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: BİR MACAR ÇOCUĞUN ANILARINDA ATATÜRK  (Okunma Sayısı 3510 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
K A L K A N
Türkçü - Turancı BOZKURT

Cinsiyet: Bay
ileti Sayısı: 1.927


YAŞAMIMIZI DÜŞÜNCELERİMİZ YÖNETİR


« : 26 Haziran 2011, 20:24:21 »

BİR MACAR ÇOCUĞUN ANILARINDA ATATÜRK
“Çocukluk ne güzel!...
Çocuklar ne sevimli, ne tatlı yaratıklar değil mi?
En çok hosuma giden halleri nedir bilir misiniz?
İki yüzlülük bilmemeleri, bütün istek ve duygularını
İçlerinden geldiği gibi açıklamaları...” 1
Mustafa Kemal ATATÜRK

XX.yüzyıla damgasını vuran liderlerin basında gelen Atatürk’ün çok
yönlü liderliğinin yanı sıra en belirgin özelliklerinden birisi çocuklara karsı
duyduğu derin sevgi ve sefkattir. “Çocuk” sözcüğünü çok seven Atatürk, bu
sözde bir sevgi, bir yasam ve bir canlılık bulmus, onun için sevdiklerine hangi
yasta olurlarsa olsunlar “çocuk” diye seslenmistir. Çocuğu olmadığı için çocuk
sevgisini manevi çocuklarıyla gidermeye çalısmıstır.2 Çocuk kalbinde
Atatürk’ün bu sevgisini hissedenlerden biri György Klara* adlı bir Macar çocuk
idi.3
  Türkiye, Kurtulus Savasını ve yeni Türkiye’nin kurulmasını hayranlıkla
izleyen Macaristan ile Lozan Antlasması yürürlüğe girdikten hemen sonra iyi
iliskiler ve karsılıklı isbirliği kurmus, Türkiye’ye gelen Macar uzmanlar her
alanda yeniden yapılanmaya katkıda bulunmuslardır.4 Atatürk’ün Ankara’da
yesil alanlar, parklar olusturması için görevlendirdiği Máthe János da anılarında
Atatürk’le görüsmesi sırasında Atatürk’ün Ankara’da çok Macar uzman
olduğunu, Macarları tanıdığını ve sevdiğini belirttiğini nakletmektedir.5
Bu sekilde Türkiye’ye gelen Macar uzmanlardan biri de György
Klara’nın (Klara Devai’nin) babasıdır.

I.Dünya Savasından sonraki yıllarda Macaristan’da bas gösteren
ekonomik sıkıntı ve issizlik nedeniyle üniversiteyi bitiren, genç makine
mühendisi György János esiyle beraber çalısmak için Türkiye’yi seçti. Buna
neden, Kanada, Amerika ve Avusturalya gibi ülkelerin dısında Türkiye’nin
diğer ülkelere göre Macaristan ile olan ulasım kolaylığı idi. İstanbul ve
Budapeste arasında Orient Expres seferleri sık sık yapılıyordu. Adana’da açılan
teknik okul için mühendis ve aynı zamanda öğretmen ihtiyacı evli genç çifti bu
sehre yönlendirdi.1924 yılında Adana’ya geldiler. *(Bkz. Fotoğraf I )
İlk zamanlarda yasadıkları yabancılık hissini zamanla değerli dostlar edinerek
üzerlerinden attılar. Aradan 5 yıl geçti. 1930 yılında küçük Klara Adana’da bir
Amerikan Hastanesinde dünyaya geldi. Daha sonra Tarsus’ta St.Paul
Kilisesinde vaftiz edildi. Babası artık geri dönmeyi düsünüyordu. Çünkü
çalıstığı okul epey gelismis, öğrenciler ilerleme kaydetmislerdi.6 Bu sırada
Atatürk daha önce bes kez geldiği Adana’ya 16 Subat 1931 yılında tekrar geldi.7
Teknik okula da uğradı. Bu ziyaret sırasında Klara’nın anne ve babası da
Atatürk’ü karsılayanlar arasında idi. *(Bkz. Fotoğraf II ).
Bütün okulu ve okulun atölyesini gezdi. Öğrencilere sorular sordu. Aldığı cevaplar onu memnun etti.
Öğrencilerin yetismesinde emeği geçen György János ile tanıstı. György
János’un geri dönme isteğini kabul etmedi. György János bes yıllık imzaladığı
sürenin dolduğunu ve artık ülkesine geri dönmek istediklerini söyleyince

Atatürk:
___ “Bay János siz hanımınızla ve bebeğinizle Ankara’ya benim çiftliğime
geleceksiniz. Orada bir büyük demir fabrikası yapılacak ve siz onun müdürü
olacaksınız” dedi.

György János düsünmek için bir iki gün izin istedi ise de Atatürk’ün
cevabı kısa ve kesindi:

___ “Hayır! Simdi bu saniyede söyleyiniz. Ben yarın artık Ankara’ya
dönüyorum.”

   O yıllarda onlara verilen cazip maaslar genç çiftin sözlesmeyi 5 yıl daha
uzatmasına neden oldu. Ve çok iyi dostlar edindikleri, beraber yıllarca
çalıstıkları Adana’dan ayrılarak, Ankara’ya tasındılar. Böylece Klara için
hayatının en güzel yıllarını geçireceği ve “bir masal” olarak nitelediği Gazi
Orman Çiftliğinde geçecek yıllar basladı.*(Bkz. Fotoğraf III,IV,V,VI ) Çiftlikte
çok güzel bahçeli bir eve yerlestiler.8
   Kolaydan nefret eden Atatürk’ün Türkiye’nin en verimsiz yerlerinden
bile insan iradesinin istediğini elde edebileceğini göstermek için kurdurduğu
Orman Çiftliği bu arada Ziraat, Hayvancılık, Endüstri ve Ticaret Subesi’yle kısa
sürede gelisme göstermisti.9
   Atatürk çiftliğin isleyisini görmek için sık sık ziyaret etti. *(Bkz.
Fotoğraf VII )Genellikle hafta sonları
dinlenmek için de çiftliği seçiyordu.
Bu ziyaretleri sırasında Klara birçok kez Atatürk’ü gördü. Çocukları çok sevdiği
için birkaç kez onların evine de misafir oldu.
Klara Devai Atatürk’le karsılasmasını söyle anlatmıstır:
 “Ansızın bir haber geldi. Anneme dediler ki: “Bayan Elizabeth, Atatürk
geliyor.” Atatürk böyle yasadı protokolü sevmedi. Bizde “Macar dansı” adlı
parçayı dinledi. Bu arada babam keman, annem cimbalom (cibal) çaldı. Atatürk
çok beğendi. Beni kucağına aldı. O’nun kucağında müziği dinledim.
Henüz okula gitmediğim zamanlardı. Bana adımı sordu.

___ “Klara” dedim.
Atatürk düsünmeye basladı.

___ ‘Klara, Klara!...”
Kendisi Fransızca bildiği için bana söyle dedi:

___ “Tamam, sen Kler’sin (Claire) . Kler, Türkçe ne olabilir? “Açık, parlak!”
Ve bana söyle dedi:

___ “Simdi artık Klara yok! Sen benim sekerim Parlak’sın. Parlak !”
Her zaman bana böyle hitap etti:

___ “Bana bak Sekerim, Parlak!”
Çiftlik harika bir yerdi. Havuzlar, yüzme havuzları… Çok güzel gezinti
yolları ve Atatürk’ün tepede bulunan güzel köskü*(Bkz. Fotoğraf VIII)
Hayatımda hiç unutmuyorum. Atatürk’ün köskte beyaz piyanosu vardı. Okul
çağına geldiğim zaman St. George Avusturya Kız Lisesi’ne gönderilmistim.*
( Bkz. Fotoğraf IX) O zaman piyano çalmayı öğrenmistim. Tatillerde Ankara’ya
geldiğim zaman iste o köskte bu beyaz piyanoyu çalmama izin verildi. Ne zaman
istersem. Tabi evde bekçiler ve ev hanımları vardı. Ve bir de harika bir gül
bahçesi.*(Bkz. Fotoğraf X) O kadar güzel ve büyük güller vardı ki!
Atatürk bana söyle dedi:

___ “Parlakcığım, Sekerim hangi gülü istersen sana onu kessinler!”
Bütün bunlar Klara Devai’nin çocuk kalbinde Atatürk sevgisinin yer
etmesine neden oldu. Klara Devai O’nu gördüğü zamanlar çocuk gözüyle
dikkatini çeken en önemli özellikleri konusunda söyle demektedir:
“Masmavi gözleri. O simdi bile gözümün önünde, o güzel yüzünü ve
güzel mavi gözlerini bugün bile görüyorum. Ayrıca her zaman çok sıktı.”
Ve bütün bunların ardından Klara Devai’nin unutamadığı bir gün oldu
10 Kasım 1938!...
  Okul zamanı olduğu için İstanbul’da idi. Okuldaki öğretmenlerin
heyecanından, kosusturmasından sıra dısı bir seyler olduğu anlasılıyordu. “Ders
yok” diyorlardı. Herkes tam boğaza karsı bulunan okulun genis terasına
toplandı. Öğrencilerin hepsi oraya çıktılar. Klara buradan siyah bayrakları
gördü. Müdire hanım çocuklara “Cumhuriyetin en büyük devlet adamı
Atatürk’ün öldüğünü ve bugünün onlar için çok zor olduğunu” söyledi. Hiçbir
çocuğun sesi çıkmadı. Küçük Klara çok üzüldü. “Çocukluğunun en güzel
günlerini paylastığı Atatürk’ün” nereye gittiğini, okulun terasından adım adım
takip etti. Ve Atatürk’ü bu son yolculuğuna binlerce insanla beraber uğurladı.10
Okul terasından yapılan bu vedanın üzerinden yıllar geçtiAtatürk’ün geleceğin            
büyükleri olarak gördüğü  çocuklara verdiği
önem, onlara gösterdiği sevgi ve en önemlisi birey olarak onlara gösterdiği
saygı, bunu bizzat yasayan bir Macar çocuğun kalbinde silinmez izler bırakarak
büyüdüğünde, Türk ve Türkiye dostu olarak kalmasını ve Türkiye dendiği
zaman “benim Türkiyem” , Atatürk dendiği zaman “benim Atatürk’üm” diyecek
kadar benimsemesini ve Türkiye ile Macaristan arasında barıs elçilerinden biri
olmasını sağladı. Atatürk ve Gazi Orman Çiftliği bir çocuğun anılarında hayal
meyal hatırlanan sıradan çocukluk anıları değil, “unutulmaz mavi gözlerin”
etrafında bütün canlılığıyla yasayan anılar olarak kaldı.
Bu anıların ısığında Klara Devai’nin, Atatürk hakkındaki su yorumunu
eklemek yerinde olacaktır:
“İmzalanmıs bir barıs antlasmasını değistirmek! Bunu dünyada en
büyük bir devlet adamı Atatürk yaptı. Lozan Antlasması ile Sevr Antlasmasını
sildi. Ve Anadolu’nun 775.000 km²’si kurtarıldı. Bu dünyanın en büyük olayı.
Biz Macarlar aynı senelerde cezalandırıldık. Bizim Atatürk gibi bir generalimiz,
politikacımız, kahramanımız olmadığı için o zamanlar Trianon Antlasmasını
imzaladık, Fransa’da. Atatürk’ün ne büyük insan olduğu inanılmaz! Çünkü
bunu kimse yapmadı.”
Klara Devai bugün 76 yasında, Türk dostu bir Macar. Esinin
göndermek istememesine rağmen bir turist rehberi olarak sürekli Türkiye ile
bağlantısı olan ve Türkiye’ye turist grupları getiren Klara Devai’nin Türkiye’ye
gitme isteğine karsı esinin söylediği sözler son derece anlamlı:

___“Anlasıldı, sen yine eve gitmek istiyorsun!...”11


* Doç.Dr.,Muğla Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü Öğretim Üyesi.
*Macaristan’da önce soyadı söylenmektedir.
1 Nilgün Nurhan Kara “Atatürk’te Çocuk Sevgisi ve Manevi Çocukları” Cumhuriyetin 80.Yılına
Armağan, Az Bilinen Yönleriyle Atatürk, Temmuz 2004,Ege Üniversitesi Atatürk Đlkeleri ve
İnkılap Tarihi Arastırma ve Uygulama Merkezi, Yayına Hazırlayan: Latif Dasdemir, s.85
2 a.g.m., s. 85-105
3 Bugün 76 yasında olan ve Budapeste’de yasayan, mütevazi dost canlısı ve sempatik kisiliği ile
anılarını benimle paylasan sevgili Klara Devai’ye (György) çok tesekkür ederim.
4 Bu konuda ayrıntılı bilgi için bakınız(bkz.):
Jószef ,Kerekesházy , Atatürk, Az Igazi Kemál, Egy Köztársaság Születése, Terebess Kiado,
Budapest 2000, s.205-206
Mikusch von Dagobert, Kamál Atatürk, Gázi Musztafa Kemál fél Évszázad Törökország
Történelmeből, Budapest 1937, s.194-196
Melek Çolak, “Atatürk Döneminde Kültürel, Siyasi ve Ekonomik Bakımdan Türk Macar Đliskileri
1919-1938” Muğla Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt:1, sayı:2,Güz
2000,s.61-72; “Atatürk Döneminde Türkiye-Macaristan Đliskileri 1923-1938”, Atatürk Haftası
Armağanı 10 Kasım 2004, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüd Baskanlığı Yayınları,
Ankara 2004, s.87-93; “Cumhuriyetin Kurulus Yıllarında Türk Eğitim Yasamında Macar
Eğitimcilerinin Yeri” , Atatürk Arastırma Merkezi Dergisi, cilt:XX, sayı:58,Mart 2004, s.231-
243; “Türkiye Cumhuriyetinin Kurulus Yıllarında Türk-Macar Ekonomik İliskileri”, Atatürk
Arastırma Merkezi Dergisi, cilt :XX,sayı:59, Temmuz 2004 , s.413-428; “Türk İnkılabının
Macaristandaki Yankıları 1923-1938”, Arayıslar Đnsan Bilimleri Arastırmaları Yıl:4 , sayı:7-
89, Isparta 2002, s.153-159
5János Máthé , Egy Világjáro Kertjei, Mezögazdasági Kiadó, Budapest 1987, s.158-160.
6 Klara Devai ile 2.02.2006 tarihinde Budapeste’de yapılan görüsme.
7 Atatürk Adana’ya 1918-1938 yılları arasında toplam dokuz defa gelmistir. (Mehmet Önder,
Atatürk’ün Yurt Gezileri, Türkiye İs Bankası Kültür Yayınları, I.Baskı, Ankara 1975, s.13-21
8 Klara Devai ile yapılan görüsme.
9Atatürk Çiftlikleri, Ziraat İsletmeleri Kurumu Nesriyatı, 1939,s.7-127.
10 Çiftlikteki güzel günler Klara ve ailesi için Atatürk’ün ölümü ve ardından II.Dünya savasının
baslaması ile bitti. Savas basladıktan sonra Klara ve ailesi akrabalarını merak ettikleri için 1941
Eylülünde Macaristan’a geri döndüler. Savas yıllarında Türkiye’den hiçbir haber alamadılar. Ve
savas sonrası Macaristan Demirperde ülkesi oldu. Babası demir perde kapanmadan biraz önce 15
Nisan 1947’de Türkiye’ye geri döndü. 1951’de Kanada’ya gitti. Klara Devai’nin Türkiye’de
doğmus olması, babasının Türkiye’de çalısmıs olması, Macaristan’da is basına gelen Komünist
Hükümetin dikkatini çektiği için bir süre üniversiteye giremedi. 1956 ayaklanmasından sonra
baslayan yumusama devresinde Tarih-Coğrafya Bölümünü bitirdi. Daha sonra öğretmenlik
yapmayıp turist rehberi olarak çalısmaya basladı. Çok kez Türkiye’ye turist grupları getirdi.
Türkiye’nin hemen hemen her yerini gezdi. Yıllar sonra kısa süre de olsa Avusturya Kız Lisesini
ziyaret etti. Hep grupla gittiği için kendi basına tekrar çiftliğe gidemedi. Sadece bir kez 20-25
dakikalığına gidebildi.Tek isteği hayatında bir kez daha çiftliği rahatça mutlaka gezmek!...(Klara
Devai ile yapılan görüsme)
11 Klara Devai ile yapılan görüsme.


KAYNAKÇA
Çolak, Melek; “Atatürk Döneminde Kültürel Siyasi ve Ekonomik Bakımdan
Türk-Macar Đliskileri 1919-1938”, Muğla Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt:1, sayı:2, Güz 2000.
_____ “Atatürk Döneminde Türkiye-Macaristan Đliskileri 1923-1938”,Atatürk
Haftası Armağanı 10 Kasım 2004, Genelkurmay Askeri Tarih ve
Stratejik Etüd Baskanlığı Yayınları, Ankara 2004.
_____ “Cumhuriyetin Kurulus Yıllarında Türk Eğitim Yasamında Macar
Eğitimcilerinin Yeri”, Atatürk Arastırma Merkezi Dergisi, cilt:XX,
sayı:58, Mart 2004.
_____ “Türkiye Cumhuriyetinin Kurulus Yıllarında Türk – Macar Ekonomik
iliskileri”, Atatürk Arastırma Merkezi Dergisi, cilt:XX, sayı:59
Temmuz 2004.
_____ “Türk İnkılabının Macaristan’daki Yankıları 1923-1938”, Arayıslar,
Đnsan Bilimleri Arastırmaları, yıl:4, sayı:7-8,Isparta 2002.
Dagobert, von Mikusch; Kemál Atatürk, Gazi Musztafa Kemál Fél Évszázad
Törökország Törtenelmebıl, Budapest 1937.
Kara, Nilgün Nurhan; “Atatürk’te Çocuk Sevgisi ve Manevi
Çocukları”,Cumhuriyetin 80. Yılına Armağan , Az Bilinen Yönleriyle
Atatürk, Ege Üniversitesi Atatürk Đlkeleri ve Đnkılap Tarihi Arastırma
ve Uygulama Merkezi, Yayına Hazırlayan: Latif Dasdemir, Temmuz
2004.
Kerekesházy, Jószef; Atatürk, Az Igazi Kemál , Egy Köztársaság Születése,
Terebess Kiado, Budapest 2000.
Máthé, János; Egy Világjáro Kertjei, Mezıgazdasagi, Kiado, Budapest 1987.
Atatürk Çiftlikleri, Devlet Ziraat Đsletmeleri Kurumu Nesriyatı, 1939.
Önder, Mehmet; Atatürk’ün Yurt Gezileri, Türkiye Đs Bankası Kültür Yayınları,
I.Baskı, Ankara 1975.
KAYNAK KİSİ
Klara Devai (Budapeste/ MACARİSTAN)

Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Köprülerin (Linklerin) Görülmesine İzin Verilmiyor.
Köprüleri (Linkleri) Görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Facebook'a Ekle
Kayıtlı

SEN  TANRI   DEĞİLMİSİN ,  ADINI    YARGILATMA
SANA   TANRI   DEYİNCE ,  DİNİMİ     SORGULAMA
YA  ADAM  ET  BUNLARI , YA  BERABER  YAŞATMA
KANI  BOZUK  OLANLAR  "TÜRK'ÜM" DİYEMESİNLER
𐱃𐰀𐰴𐰾𐰃𐰤 𐰴𐰀𐰞𐰴𐰀𐰣
Almıla-Ay
Normal Üye
*
Cinsiyet: Bayan
ileti Sayısı: 279


TÜRK KIZI


« Yanıtla #1 : 27 Haziran 2011, 08:49:41 »

Ellerine sağlık kandaş.Ne söylenebilir ki Atam işte Atam.Düşmanın karşısında kılıcı ne kadar keskinde masumların yanında yüreği ol kadar yufkaydı.Savaşta karlar içinde uyumayı da bildi çocuklarla oynamayı da.
Facebook'a Ekle
Kayıtlı
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.055 Saniyede 21 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.013s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.