Atatürk Tarafından Yabancı Devlet Başkanlarına Verilen Hediyeler
Türkçü Turancı Otağ, Kurt ini
 
*
Esenlikler, Ziyaretçi.Lütfen giriş yapın veya kayıt olun. 21 Kasım 2019, 13:52:20


Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Otağ Kuruluş Tarihi: 10 Ekim 2008


Random Image
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: Atatürk Tarafından Yabancı Devlet Başkanlarına Verilen Hediyeler  (Okunma Sayısı 5202 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
Gümüş Kurt
Ziyaretçi
« : 15 Ekim 2010, 17:32:27 »

Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi S 33-34, Mayıs-Kasım 2004, s. 79-88

Atatürk Tarafından Yabancı Devlet Başkanlarına Verilen Hediyeler

Yrd. Doç. Dr. Mehmet OKUR

Afganistan Emiri Amanullah Han'a Sunulan Hediyeler:

Türkiye-Afganistan arasındaki ilk ilişkiler Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin Ağustos 1920'de Abdurrahman Bey'i Afganistan'a temsilci göndermesiyle başlamış, 1 Mart 1921'de Moskova'da imzalanan Türk-Afgan Dostluk Antlaşmasıyla ivme kazanmıştır. Afgan Kralı Amanullah Han Milli Mücadele boyunca Türk milletinin yanında olmuş, Türk ordusunun başarılarını alkışlamış, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Türk komutanlarına çeşitli nişanlar göndermiştir.


Amanullah Han ve eşi Kraliçe Süreyya'nın şereflerine verilen davete katılırken. (24 Mayıs 1928)

Türkiye ile Afganistan arasındaki dostluk ilişkileri Cumhuriyetin ilanından sonra da devam etmiştir. Türkiye devletinin yönetim şeklinin "Cumhuriyet" olarak belirlenmesi ve Mustafa Kemal Paşa'nın Cumhurbaşkanı seçilmesi Afganistan'da büyük bir memnuniyetle karşılanmış, Cumhuriyet Türkiye'sinin hukuk, eğitim, kültür ve sosyal alanlarda gerçekleştirdiği yapısal reformlar Afgan yöneticileri tarafından dikkatle ve takdirle izlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Reisicumhuru Mustafa Kemal Paşa da Afganistan'ın bağımsızlık günü yıldönümlerini kutlamış  ve bu samimi dostluğun bir göstergesi olarak Ocak 1926'da gümüş çerçeve içersinde bir resmini Amanullah Han'a göndermiştir. Ayrıca Türkiye devleti, kardeş Afganistan'a öğretmen, subay ve doktor gibi teknik uzmanlar göndermiş ve Afgan gençlerinin Türk üniversitelerinde eğitim görmesini sağlamıştır. Yine Türkiye 17 Kasım 1926 tarihli bakanlar kurulu kararıyla Afgan ordusunun güçlenmesine katkıda bulunmak için iki bin İngiliz tüfeği, tam teçhizatlı dört makineli tüfek ve beş yüz bin fişek hediye olarak gönderilmiştir.

İran Şahı Rıza Pehlevi'ye Sunulan Hediyeler:

Yüzyıllara dayanan Türk-İran ilişkilerine zaman zaman dostluk havası, zaman zaman da soğuk ilişkiler ve savaşlar hakim olmuştu. Atatürk dönemi Türk-İran ilişkileri de başlangıçta olumsuz seyrediyordu. Bunun da başlıca nedeni Türkiye'nin doğusunda faaliyet gösteren Kürt isyancıların İran'dan destek görmeleri ve bazı sınır anlaşmazlıklarıydı. Ancak Nisan 1925'de İran'da Kaçar Hanedanlığının yıkılıp yerine Pehlevi Sülalesi'nin geçmesi Türk-İran ilişkileri için yeni bir başlangıç oldu. 25 Nisan 1926'da kendisini İran Şahı ilan eden Rıza Pehlevi, sınır anlaşmazlıklarını çözüp Türkiye ile iyi ilişkiler kurmayı ve yapacağı reformlar için yardım almayı amaçlıyordu. İran'ın bu yeni tutumu Türkiye'de olumlu karşılanmıştı. Nitekim Mustafa Kemal Paşa, Şah Rıza Pehlevi'nin taç giyme törenine bir heyet göndermiş ve Şah'a kıymetli taşlarla süslenmiş bir kılıç hediye etmiştir.


Çankaya Köşkü’nde İran Şahı Rıza Pehlevi ile birlikte. (16 Haziran 1934)

Ömer Erden, Mustafa Kemal Atatürk Döneminde Türkiye'yi Şah Rıza Pehlevi, bu hediyeden çok memnun olmuş ve duygularını şöyle ifade etmiştir: "Bu, yalnız bir dost yadigarı değil, bir kardeş yadigarıdır, nezdimde mevkii büyüktür. Gazi Hazretlerinin hediyeyi bu hediyeyi bana bu dört zabit ile gönderdiğine ne derece memnun olduğumu ifade edemem, bunları gördükçe insanın sinesi iftihar ve ümit ile doluyor..."19 Türk-İran ilişkileri Şah Rıza döneminde giderek olumlu bir seyir izlemiştir. Mustafa Kemal Paşa, İran'daki yeni yönetime verdiği önemi göstermek bakımından Milli Mücadelede ve daha sonraki dönemde devamlı yanında bulunan arkadaşlarından Hüsrev Gerede'yi Tahran Elçiliği'ne atamıştır. İki ülke arasındaki bu yakınlaşmanın bir sonucu olarak önce 14 Mart 1932'de sınır güvenliği ile ilgili bir anlaşma, daha sonra da 5 Kasım 1932'de yeni bir "Dostluk, Tarafsızlık ve Ekonomik İşbirliği Antlaşması" imzalanmıştır. Bu Antlaşmaların imzalanmasından sonra Türkiye ile İran arasındaki ilişkiler dostane bir havaya girmiş, İran Şahı Rıza Pehlevi'nin 1934 Haziranında Türkiye'yi ziyaret etmesiyle bu dostane ilişkiler daha da pekişmiştir.

Türkiye ziyareti sırasında Türk halkı ve Atatürk tarafından sıcak bir şekilde karşılanan Şah Rıza Pehlevi'ye çeşitli hediyeler verilmiştir. Bu hediyelerden en önemlisi Kayseri Fabrikası'nda üretilen uçaktı. Bundan başka Rıza Şah'ın ziyaret hatırası olarak darphanede 150 adet madalya bastırılmıştı. Madalyanın bir tarafında Mustafa Kemal Paşa'nın diğer tarafında Rıza Şah'ın resimleri vardı. Resimlerin altına "İran Şehinşahı Ala Hazret-i Hümayun Rıza Şah Pehlevi Hazretleri'nin Türkiye Cumhur Reisi Gazi Mustafa Kemal Hazretlerini Ziyaretleri Hatırası" cümlesi yazılıydı. Bu cümle Mustafa Kemal Paşa'nın resminin altına Türkçe, Rıza Şah'ın resminin altına Farsça yazılmıştı. Madalyanın birisi altından diğerleri gümüş ve bronzdan yapılmış, altın madalya Rıza Şah'a, gümüş ve bronz madalyalar ise Şah'ın maiyetindeki zevata verilmişti. Ayrıca Rıza Şah'a değerli bir albüm de hediye edilmişti. Şah Rıza Pehlevi'nin Türkiye ziyareti her iki ülke basınında da geniş yer almış, iki ülke ilişkilerini öven yayınlar yapmışlardır.

Irak Kralı Faysal'a Sunulan Hediyeler:

Cumhuriyet dönemi Türkiye-Irak ilişkileri, "Musul Sorunu" ve İngiltere'nin Irak üzerindeki mandaterliği nedeniyle başlangıçta soğuktu ve Atatürk, Irak'a karşı mesafeli bir tutum izliyordu. Hatta Irak Kralı Faysal daha önce Türkiye'yi ziyaret etmek istemesine rağmen Atatürk, Türkiye'nin Bağdat elçisi vasıtasıyla Kral Faysal'ın ziyaretinin teşvik edilmemesini istemişti.


Irak Kralı Faysal'la Marmara Köşkü’nde. (08 Temmuz 1931)

Ancak İngiltere ile Irak arasında 30 Haziran 1930'da imzalanan Antlaşmasıyla Irak'a muhtariyet verilmesi ve daha sonra bölgede ve dünyada meydana gelen son gelişmeler iki ülkeyi giderek birbirine yaklaştırmıştır. Irak Kralı Faysal'ın 6-8 Temmuz 1931 tarihlerinde Türkiye'yi ziyareti ise ilişkilere bir dostluk havası kazandırmıştır. Kral Faysal ve maiyetine hediye edilen resimler ise bu dostluğu pekiştirmiştir.

Almanya Cumhurbaşkanı Mareşal Von Hindenburg'a Gönderilen Hediye:

XX. yüzyıl başlarında güçlü bir konuma ulaşan Türkiye-Almanya ilişkileri, I. Dünya Savaşı sonrası İtilaf bloğunun da etkisiyle kesintiye uğramışsa da, her iki tarafta yeni rejimlerin kurulmasıyla tekrar başlamış ve giderek gelişmiştir. Bu dönemde Almanya Cumhurbaşkanı Mareşal Von Hindenburg ile Mustafa Kemal Paşa birbirlerine imzalı fotoğraflarını hediye ederek iki ülke arasındaki dostluk ilişkilerine katkıda bulunmuşlardır.

Almanya Devlet Başkanı AdolfHitler'e Gönderilen Hediye:


Alman Nasyonal Sosyalizminin lideri olan Adolf Hitler, Alman halkının içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal sıkıntıların etkisiyle kısa sürede güçlenmiş, mecliste çoğunluğu ele geçirmiş ve başbakan olmuştur. Cumhurbaşkanı Hindenburg'un ölümü ile de devlet başkanlığını ele geçirmiştir.

Avrupa devletlerinin korkulu rüyası olan Adolf Hitler, Mustafa Kemal Atatürk'e saygı duymakta ve değer vermekteydi. Atatürk de iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek, bölge ve dünya barışına katkıda bulunmak amacındaydı. Nitekim Atatürk, iki ülke arasındaki rutin resmi yazışmaların ve kutlamaların önüne geçmiş ve Adolf Hitler'e imzalı bir resmini göndermiştir.
Atatürk'ün, kendisine imzalı resmini göndermesinden büyük memnunluk duyan Adolf Hitler, bu memnuniyetini Mustafa Kemal Atatürk'e gönderdiği 13 Ağustos 1937 tarihli mektubunda şöyle ifade etmekteydi:

"Bay Cumhurbaşkanı,Siz Ekselans, Büyükelçiniz Bay Hamdi Arpağ vasıtasıyla, bana kalbi temennilerinizle beraber resminizi göndermek lütfunda bulunmuşsunuz. Bu münasebetle siz Ekselans tarafından izhar buyurulan ve bütün Alman halkınca şükranla karşılanan dostane hislerden dolayı size samimiyetimi, teşekkürlerimi ifade benim için hakiki bir ihtiyaç olmuştur. Hakkımda gösterilen nezakete, milletlerimizi bağlayan dostluk münasebeti için yeni bir delil görüyorum. Bu fırsattan istifade ederek, Türk milletinin inkişafla devamı ve siz Ekselansın şahsi saadeti hakkında en hararetli temennilerimi sunarım."

İtalya Kralı Victor Emanuel'e Gönderilen Hediyeler:

İtalya ile Türkiye arasındaki ilişkiler Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra belli bir süre gelişme kaydetti ve Atatürk, İtalya ile en üst düzeyde ilişki kurmaya çalıştı. 1926 yılında İtalya Ana Kraliçesi Marguerita öldüğünde Atatürk, Kral Victor Emanuel'e bir mesaj göndererek başsağlığı dilemiş, İtalyan Kralı da ertesi yıl Atatürk ikinci kez Cumhurbaşkanı seçilince bir kutlama telgrafı göndermiştir. 1928 yılında da Atatürk, özel sigarasından bir miktarını hediye olarak Kral Emanuel'e göndermiş ve daha sonra da İtalyan Kralı ve ailesine karşı yakın ilgisini sürdürmüştür. Nitekim 1929'da İtalyan Veliahtı Prens Humbert nişanlanmış, Atatürk, Kral ve Kraliçeyi kutlamış, ertesi yıl Veliaht evlenmiş, Atatürk düğünde temsil edilmiş ve yeni evlilere bir Hereke halısı hediye etmiştir

Yugoslavya Kralı I. Alexandre'a İthaf Edilen Hediye:

Birinci Dünya Savaşı'nın taraf ülkelerinden birisi olması açısından Lozan Konferansı'na katılan Yugoslavya Barış Antlaşmasını imzalamamıştı. Bundan dolayı Türkiye ile Yugoslavya arasındaki savaş durumu devam ediyordu. Ancak 28 Ekim 1925 tarihinde imzalanan "Dostluk Paktı" iki ülke arasındaki savaş durumuna son verdiği gibi ikili ilişkiler için bir başlangıç teşkil etmiştir.


Yugoslav Kralı Alexandre ile birlikte Dolmabahçe Sarayı’nda. (4 Ekim 1933)

Yugoslavya Kralı I. Alexandre'ın 4-5 Ekim 1933 tarihlerinde Türkiye'yi ziyareti ve Atatürk'le yaptığı görüşme ise iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesinde ve Balkan Birliği'nin kurulmasında büyük rol oynamıştır. Kral Alexandre'ın 7 Ekim 1934'de Fransa'ya yaptığı bir ziyaret esnasında Borsa Meydanı'nda bir Hırvat tarafından öldürülmesi Türkiye'de büyük üzüntüye neden olmuştu. Çünkü Kral Alexandre Balkan Antantı'nın ve bölge barışının mimarlarından birisiydi. Bu barış adamının çabalarını unutamayan Atatürk, O'na ithaf edilmek üzere altın plaka üzerine büyük bir portre hediye etmiştir

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Roosevelt'e Gönderilen Hediye:

XX. yüzyılın başından itibaren dünya siyasetinde ağırlığını hissettirmeye başlayan Amerika Birleşik Devletleri ile Ortadoğu'nun genç ve dinamik devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilişkileri özellikle Roosevelt döneminde büyük gelişme kaydetmişti. ABD tarihinin en ağır ekonomik bunalımı sırasında başkanlık koltuğuna oturan Roosevelt (4 Mart 1933), üst üste reformlara girişti. Roosevelt aynı zamanda dünya barışının korunması konusuyla da yakında ilgileniyordu. Roosevelt'in bu reformcu ve barışsever yapısı Atatürk ile Roosevelt yakınlaşmasının en önemli özelliğiolmuştur.
ABD Başkanı Roosevelt'in pul koleksiyonuna meraklı olduğunu öğrenen47 Mustafa Kemal Paşa, kendisine Türk posta pullarından ve Türk Kadınlar Birliği'ne ait pullardan birer seri göndermiştir.
Facebook'a Ekle
Kayıtlı
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

|Harita | Arşiv | 1 | 2 | 3 | 4 | XML | Rss
PHP Kullanıyor Powered by SMF 1.1.20 | SMF © 2006-2009, Simple Machines

Google'a ekle
BOZKURT FM*
XHTML 1.0 Uyumlu! Dilber MC teması HarzeM tarafından
Bu Sayfa 0.059 Saniyede 19 Sorgu ile Oluşturuldu (Pretty URLs adds 0.012s, 2q)


Türkçü Turancı Otağ
Otağımıza üye olarak Türklüğe ve Türkçülüğe katkıda bulunabilirsiniz.
10 saniyede üye olmak için tıklayın.